Krok 1: Przygotuj dane w arkuszu Excel

Zaczynamy od danych źródłowych w arkuszu Excel.

Krok 2: Zbuduj wykres kolumnowy skumulowany

Wstawiamy wykres kolumnowy skumulowany i wyróżniamy kolorem zielonym dane YTD i miesiąc maj.

Krok 3: Zbuduj serię dla wykresu liniowego

Budujemy serię wykresu liniowego, która będzie ciut wyższa (o 10%) niż maksymalna wartość między wyróżnianymi kolumnami.

Dodaj serię jako linia na wykresie kombi kolumnowo-liniowym.

Krok 4: Dodaj słupki błędów

Słupki błędów będą linią referencyjną opadającą od wykresu liniowego do końca słupka.

Są to słupki ujemne (lecące w dół).

Krok 5: Dodaj etykiety danych jako Wartość z komórek

Efekt końcowy

Finalnie otrzymamy wykresy, których comiesięczna aktualizacja nie przysporzy nam dużo pracy – podmienić dane, przesunąć formuły z etykietami, zaktualizować kolory.

Pobierz szablon Excel i wstaw Twoje dane

Tu możesz pobrać szablon wykresu kolumnowego z etykietą wzrostu rok do roku.

Efektywność a atrakcyjność raportu

Tworzenie raportów możemy wyobrazić sobie jako dyscyplinę, w której na jednym biegunie mamy efektywność, a na drugim atrakcyjność. Zwykle podnoszenie efektywności odbywa się kosztem obniżenia atrakcyjności i na odwrót. Jest wiele form graficznych i sposobów interakcji z danymi, które porywają wyglądem i działaniem, a jednak praktyka pokazuje, że przekaz jest dużo mniej efektywny, głównie w kwestii czasu poświęconego na generowanie wniosków, ich liczby i jakości.

Skąd wziąć ikony w programie Excel?

Jedną z nowości Excela 365 jest możliwość szybkiego dodawania ikon poprzez kartę Wstawianie > grupa Ilustracje > Ikony. O innych nowościach w nowym Excelu pisałem już w wielu różnych wpisach.

Od aktualizacji ze stycznia 2018 r. można też dodawać dowolne pliki SVG jako zwykłe obrazy, np. ze strony (pamiętając o dodaniu autora zgodnie z wytycznymi, np. Icon made by Freepik from www.flaticon.com dla poniższego).

W jednym i drugim przypadku Excel będzie pozwalał na zmianę rozmiaru i, co ważne, koloru wypełnienia kształtów bez starty jakości.

Jak wykorzystać ikony na wykresie Excel?

Poniżej opiszę przykład wykorzystania ikon dla wykresu punktowego Excel. Lubię te wykresy, dlatego, że dają olbrzymią elastyczność w Excelu, pozwalając m.in. na dodawania linii referencyjnych i własnych kształtów. Przykład, który wybrałem do redesignu pochodzi z raportu GUS „Polska w liczbach 2016”.

Przygotowanie danych do wykresu punktowego Excel

Tabelę z danymi rozpoczynamy od danych dla lat 2010 i 2015, jednak dodajemy do niej 3 dodatkowe serie: Seria TechY (od 1 do n), TechX (o wartościach -0,1) oraz Różnica – z formułą:

=JEŻELI(C2-B2>0,05;C2-B2;BRAK())

Różnica pozwoli wyeksponować zmianę powyżej 5 punktów procentowych pomiędzy 2015 a 2010 r.

Budowa wykresu punktowego Excel

Wykres będzie składał się z 3 serii – 2010, 2015 i TechX, z których każda będzie posiadała jako wartość Y dane z serii TechY.

Seria Tech X służy w takim wykresie do stworzenia punktów, które staną się ikonami. Obrazy, reprezentujące kategorie, pobieram do Excela z polecenia Ikony > zmieniam rozmiar i kolor. Następnie zaznaczam pojedynczą ikonę > Ctrl + C > zaznaczam pojedynczy punkt na wykresie > Ctrl + V. Ikona staje się obrazem dla znacznika. Czynność powtarzam dla wszystkich kategorii.

Do wykresu możemy dodać też etykiety danych pochodzące z komórek: (1) dodaj etykiety plusem przy wykresie > (2) wybierz zakres dla polecenia Wartość z komórek > (3) wskaż komórki z etykietami.

Ostatnia seria służy nam do budowy słupków błędów: (1) dodaj słupki błędów dla serii 2010 (np. plusem przy wykresie) > (usuń pionowe słupki a dla poziomych ustaw (2) Kierunek na plus > (3) Bez zakończenia > (4) Wielkość błędu niestandardowa > (5) Dodatnia wartość błędu.

Oto efekt przed i po.

Szablon Excel z ikonami do pobrania

Tu możesz pobrać plik Excel z wykresem punktowym z ikonami i podstawić swoje dane.

A Ty skąd bierzesz ciekawe ikony? Podziel się w komentarzu.

Przygotowanie danych

W arkuszu znajdują się dane w postaci liczb w kolejnych kolumnach. Są to punkty, w skali od 1 do 5, które ankietowani dali w odpowiedzi na kolejne pytania (kolumny to kolejne zadawane pytania). Pierwszy wykres, który zbuduję, będzie zawierał oznaczenie, jaka największa i najniższa ocena została podana w odpowiedzi na pytanie. Wyznaczę również średnią dla każdego pytania. Na wykresie umieszczę również średnią „globalną” – czyli średnią z odpowiedzi na wszystkie pytania.

W pierwszym kroku wyliczę średnią globalną w wierszu 16 (poniżej odpowiedzi) wpiszę formułę w zakresie D16:J16 (posłuży później do wykreślenia pionowej linii na wykresie ze średnią).

Następnie w wierszu 16 wyliczę średnią dla każdej kolumny – czyli średnią ocen dla każdego z pytań.

A w kolejnych wierszach odpowiednio, dla kolejnych kolumn minimum i maksimum. W wierszu 19 umieszczam jedynki (posłużą do stworzenia serii danych dla których przypiszę jako etykiety nazwy  pytań). W  ostatnim wierszu czyli 20 wpisuje wartości osi y. Kolejne wartości jakie pojawią się na osi (od 1 do 7).

Budowa wykresu punktowego typu dot plot w Excelu

Na wykresie chciałbym pokazać oś pionową prezentującą globalną średnią, dla każdej z odpowiedzi, minimum, średnią oraz maksimum dla każdego z pytań.

Zacznę od umieszczenia średniej globalnej jako pierwszej serii na wykresie. Zaznaczam wiersz ze średnią.

Przechodzę do Wstawianie > Wykresy > Wyświetl wszystkie wykresy > Wszystkie wykresy > Punktowy.

Następnie modyfikuję wstawiony wykres, wartości osi y pokazuję w odwrotnej kolejności > Formatowanie Osi > Opcje Osi > Opcje Osi > Wartości w kolejności odwrotnej.

Do widocznych na wykresie punktów, dołączę słupki błędów czyli odchylenie średniej od maksymalnych i minimalnych wartości punktów przydzielonych w danym pytaniu. Na początek obliczę różnicę : max – średnia oraz średnia – min. W wierszu 22 oraz 23.

Aby wstawić słupki błędów aktywuję obszar wykresu > wybieram znak „+” obok > zaznaczam słupki błędów > Więcej opcji (by uruchomić widoczne po prawej stronie menu formatowania słupków).

Wokół punktów na wykresie widać pionowe i poziome linie, są to zarówno pionowe i poziome słupki błędów. Pionowych (słupki błędów osi Y)  pozbędę się zaznaczając jeden z nich > prawy przycisk myszy > usuń.

Poziome będę formatować. Zaznaczam słupki błędów osi  X > Formatowanie słupka błędów > Opcje słupka błędu > Wielkość błędu niestandardowa > zaznaczam > Określ wartość. W tym miejscu wybiorę wcześniej obliczone różnice między średnią a minimum i maksimum.

Dla wartości dodatnich wybieram wartości z wiersza 22 czyli różnica maksimum i średniej. W ujemnej wartości dane z wiersza numer 23.

Tak na wykresie prezentują się słupki błędów.

Na wykresie chciałbym umieścić jeszcze serię z tajemniczymi jedynkami zaznaczam obszar wykresu > prawy przycisk myszy > Zaznacz dane > Dodaj > jako wartości osi Y wybieram te z wiersza numer 20 a wartości osi X to jedynki z wiersza 19. Na wykresie pojawią się dodatkowe punkty, ale mają mi one posłużyć jedynie jako miejsce przypisania do każdego z „wierszy” wykresu Pytań jakiego dotyczy.

W tym celu :

– początek osi X ustawiam by rozpoczynał się nie w „0” a w „1”

– punkty nowo umieszczonej serii ustawiam na niewidoczne – brak wypełnienia oraz brak linii

– następnie do już bezbarwnych znaczników przypiszę etykiety w postaci pytań > „+” > Etykiety danych > Więcej opcji > formatowanie etykiet danych > opcje etykiety > Etykieta zawiera wartość z komórek > wybieram zakres komórek (pytania w komórkach A27:A33). W opcjach etykiet odznaczam „Wartość Y”.

Następnie formatuję umieszczone etykiety :

– Położenie po lewej

– Odznaczam „Zawijaj tekst w kształcie”

– Zmieniam wielkość wykresu (poszerzam cały wykres, obszar kreślenia zmniejszam)
– dla osi Y wyłączam etykiety wartości.

– Dla osi X maksimum ustawiam na „5”

Na wykresie umieszczę jeszcze średnią globalną w postaci linii prostej. W tym celu w obszarze kreślenia wybieram prawy przycisk myszy > Zaznacz dane > Dodaj > jako wartości osi X średnią z wiersza numer 15 (D15:J15), jako wartości osi Y wartości z wiersza 20 (D20:J20) > OK. Domyślnie na wykresie seria zostanie pokazana w postaci punktów. Chciałbym widzieć ją w postaci linii, więc wybieram Narzędzia wykresów > Projektowanie > Typ > Zmień typ wykresu > Wszystkie wykresy > Kombi > Dla nowej serii wybieram typ Punktowy z prostymi liniami.

Wykres prezentuje się następująco:

Uzupełnienie o drugi wykres kolumnowy

Zgodnie z zapowiedzią do powyższego wykresu dodam kolejny, który będzie uzupełnieniem informacji dla pierwszego. Na drugim wykresie (słupkowym) pokażę jaką część wszystkich odpowiedzi na pytania stanowią najwyższe oceny (>=4).

W komórkach M1:S14 wprowadzę formułę JEŻELI sprawdzającą czy ocena jest większa lub równa od 4. Gdy warunek będzie spełniony funkcja da wartość „1”, w przeciwnym wypadku „0”

W komórkach M15:S15 obliczam średnia dla każdej z kolumn, którą później zaprezentuję na wykresie słupkowym. Zmieniam ich format na procentowy. Poprzez Wstawianie > Wykresy wybieram wykres słupkowy grupowany. Wartości osi Y ustawiam w wartości odwrotnej, dla osi X maksimum ustawiam „1”. Dostosowuję szerokość drugiego wykresu by dopasować go do pierwszego. Pozbywam się linii siatki, obramowań a także wybranych osi. Dodaję tytuły wykresów oraz kolory do słupków danych.

Szablon Excel do pobrania

Pobierz plik z dwoma wykresami do zaprezentowania wyników ankiety i wstaw swoje dane.

Przygotowanie danych w programie Excel

Punktem wyjścia jest tabela z danymi zawierająca sprzedaż i zmianę dla poszczególnych miesięcy.

Do takiej tabeli dokładamy:

• serię techniczną TechX – o wartościach równych n + 0,2, gdzie n to kolejne liczby całkowite (parametr 0,2 możemy w przyszłości skorygować, dostosowując proporcje końcowego wykresu)
• serię Spadek – np. za pomocą formuły JEŻELI
• serię Wzrost

Budowa wykresu kolumnowego ze wzrostem i spadkiem

Na początek wstawiamy wykres kolumnowy dla wartości sprzedaży.

Ustawiamy niewielki odstęp pomiędzy kolumnami (np. na 50%), a kolor wypełnienia na szary.

Zaznaczamy serię TechX > Ctrl + C > zaznaczamy wykres > Ctrl + V, aby dodać ją do wykresu (analogicznie możemy kliknąć na wykresie prawym przyciskiem > Zaznacz dane > Dodaj serię).

Klikamy wykres prawym przyciskiem > Zmień typ wykresu > Kombi (opcja dostępna od Excela 2013) > seria TechX ma być wykresem punktowym bez osi pomocniczej.

Użytkownicy Excela przed wersją 2013 klikają w tym miejscu pojedynczą serię TechX i wybierają polecenie Zmień typ wykresu, które będzie jednoznaczne z powyższym.

Następnie poprawiamy dane serii wykresu punktowego TechX, aby punkty były osadzone w prawym górnym rogu kolumn.

Do wykresu dodajemy drugą taką samą serię – jedną z nich nazywamy Spadek, drugą Wzrost.

Teraz czas na słupki błędów. Dla serii Spadek dodajemy słupki błędów. Automatycznie dodadzą się zarówno pionowo, jak i poziomie, jednak te drugie usuwamy klawiszem Delete.

Zaznaczamy pionowe słupki i formatujemy je jako Minus (1) > Bez zakończenia (2) > Wielkość błędu niestandardowa (3) > Zaznaczamy serię Spadek (4).

Następnie formatujemy słupki na kolor czerwony i ustawiamy taką szerokość linii, aby słupki kończyły się równo z kolumną.

Ostatnim krokiem dla serii Spadek jest ukrycie samych punktów: Wybieramy opcje formatowania serii Spadek (najłatwiej w oknie formatowania dla Excela 2013+) > Znacznik > Brak.

Ponieważ nie da się sformatować niezależnie słupków in plus i in minus, słupki oznaczające wzrost dodamy dla drugiej serii, powtarzając powyższe kroki. Słupki błędów serii Wzrost mają również wartość Minus.

Serię słupków Wzrost formatujemy na zielono, nadając jej taką samą grubość, co słupkom Spadek. Końcowy wykres wygląda następująco:

Szablon wykres Excel do pobrania

Tu możesz pobrać szablon Excel wykresu kolumnowego ze wzrostem i spadkiem i wstawić swoje dane.

Jak przygotować wykres lizakowy?

Wykres przygotujemy na podstawie poniższych danych, które przedstawiają listę 10 projektów powadzonych w półroczu w pewnej firmie. Projekty te mają planowane daty zakończenia oraz oceny ich realizacji w skali 1-10, gdzie 1 oznacza początkowy etap , a 10 to projekt sfinalizowany.

Dodajmy na samym końcu tabeli kolumnę techniczną z samymi zerami.

Zaznaczmy trzy ostatnie kolumny tabeli i wstawmy wykres punktowy.

Wykres będzie wyglądał jak poniżej:

Poprzez Dodaj element wykresu dodamy słupki błędów.

Następnie sformatujmy słupki. Kierunek słupków błędów będzie minusowy, wielkość błędów będzie miała wartość 100 %.

Ustawmy przezroczystość linii słupków na 50 %.

Kolejnym krokiem będzie zmiana formatowania punktów serii danych – w tym przypadku seria 0 będzie miała znacznik w kolorze pomarańczowy i rozmiarze 2, druga seria będzie różnokolorowa i miała znacznik w rozmiarze 5.

Dodajmy teraz etykiety danych. Etykietami będą wartości z komórek odpowiadającym nazwom projektów.

Po tej zmianie wykres będzie prezentował się jak poniżej:

Do wykresu dodamy jeszcze serię danych ‘Dziś’. Dane przygotujmy jak poniżej (0 to początek linii przecinająca się z osią x, 12 to maksymalna wartość osi y):

Przy czym dla daty wpiszemy poniższą formułę, żeby data obliczała się zgodnie z danym dniem:

Na wykresie pojawią się poniższe punkty:

Następnie wejdźmy w Zmianę typu wykresu i nowo dodaną serię zmieńmy na wykres punktowy z wygładzonymi liniami.

Prawie gotowy wykres prezentuje się jak poniżej:

Zmieńmy formatowanie linii DZIŚ na kolor pomarańczowy.

Podczas tworzenia słupków błędów Y automatycznie stworzyły się słupki błędów X, które są w tym przypadku zupełnie niepotrzebne.

Aby usunąć niepotrzebne słupki wybierzmy opcje słupków błędów X, wielkość błędów zmieńmy na 0.

Zastanówmy się teraz nad wyglądem etykiet osi X – widzimy, że pierwsza z dat zakończenia projektu przypada na ostatni dzień grudnia 2016, natomiast ostatnia – na koniec kwietnia 2017. Tak też ustawmy zakres osi. Należy pamiętać, że musimy wskazać daty jako wartość tekstową. Najłatwiej będzie zmienić format daty na tekst wtedy zobaczmy kod odpowiadający danej dacie.

Niech jednostkami głównymi będzie 30 dni.

Zmieńmy jeszcze formatowanie etykiet na niestandardowe o kodzie formatu dd.mm.

Oto gotowy wykres:

Plik Excel do pobrania

Więcej szczegółów dotyczących wykresu lizakowego znajdziemy w załączonym pliku.

Przygotowanie danych w programie Excel

Zaczynamy od prostej serii danych, która będzie stanowić podstawę naszych wykresów. Poprzez formatowanie komórek już w tabeli możemy wyróżnić kolorem dodatnie i ujemne elementy, wykorzystując nazwy kolorów umieszczone w polu Typ formatowania (pierwszy wpis oznacza wartości dodatnie, potem jest średnik, następnie wartości ujemne, średnik i formatowanie wartości = 0). Innym sposobem jest wykorzystanie formatowania warunkowego.

Dwukolorowy wykres kolumnowy w Excelu

Wstawiamy zwykły wykres kolumnowy i widzimy, że oś pionowa przejęła kolory czcionek. Ekstra!

Aby zwiększyć czytelność wykresu przenosimy oś poziomą na dół – zaznaczamy oś > prawym przyciskiem myszy > Formatuj oś > Etykiety > Nisko (zamiast obok osi).

Etykiety przeniosły się na dół. Wreszcie przyszedł czas na formatowanie kolumn – klikamy prawym przyciskiem na kolumny > Formatuje serię danych > Wypełnienie > Pełne oraz zaznaczamy opcję Odwróć jeśli ujemne. W ten sposób otrzymamy dodatkowe wiaderko do kolorowania wartości ujemnych.

Po wybraniu odpowiednich kolorów nasz wykres będzie wyglądał następująco:

Dwukolorowy wykres punktowy w Excelu

Wykres punktowy (ang. dot plot) doczekał się na blogu całej serii artykułów. Przypomnę tylko jego najważniejsze zalety:

• zajmuje mniej miejsca niż kolumnowy przy zachowaniu czytelności
• można go rysować zarówno w pionie, jak i w poziomie
• oś nie musi się zaczynać w „0”
• świetnie pokazuje porównania kilku serii danych

Wstawienie wykresu punktowego dla takiej serii danych jak w przykładzie jest bardzo proste – korzystamy z wykresu liniowego ze znacznikami, usuwając kolor linii:

Jednak jak zmieniać kolory punktów ujemnych? I jak dorysować patyczek od lizaka?

Mam 2 wiadomości, niestety obie są złe. Ciekawy efekt końcowy w postaci wykresu lizakowego uzyskamy tylko poprzez modyfikację danych źródłowych – wykres liniowy nie ma bowiem opcji Odwróć jeśli ujemne. Do danych dodajemy 3 wiersze:

Serie te są utworzone za pomocą funkcji JEŻELI, która zwraca wartość w zależności od znaku, a gdy nie znajdzie, wstawia błąd #N/D!, dzięki czemu punkty niepotrzebne znikną z wykresu. Ostatni wiersz jest wartością bezwzględną uzyskaną z pomoc funkcji MODUŁ.LICZBY.

Następnie modyfikujemy zakres wykresu, aby obejmował serie dodatnie i ujemne, i zmieniamy formatowanie punktów każdej serii.

Ostatnim krokiem jest dodanie słupków błędów. W Excelu 2013 możemy to zrobić klikając ikonę + przy wykresie, w poprzednich wersjach opcję tę znajdziemy na karcie Układ > Słupki błędów. Dla wartości dodatnich tworzymy ujemny słupek błędów w następujący sposób:

1. Dodaj słupki błędów.
2. Zmień kierunek na Minus, a Styl końca na Bez zakończenia.
3. Określ wielkość błędów jako Niestandardowa
4. Zaznacz dane z wiersza słupek błędów

Analogicznie utworzymy słupki błędów dodatnie dla serii ujemnej, otrzymując po ich sformatowaniu punkty w kształcie lizaka w dwóch kolorach:

Plik do pobrania

Tu możesz pobrać dwukolorowy wykres kolumnowy i punktowy (lizakowy) w Excel.