Co to jest Synoptic Panel w Power BI?

Power BI umożliwia nie tylko wykorzystanie pełnej gamy wbudowanej wizualizacji typu wykresy lub mapy, ale także pozwala wgrać własne obrazy i na nich prezentować dane. Jednym z lepszych narzędzi współpracujących z Power BI jest Synoptic Panel by OKViz oraz Synoptic Designer. W Synoptic Designer przygotujesz mapę w formacie SVG obsługiwanym przez nakładkę Power BI Synoptic Panel. Dzięki temu Power BI połączy dane z obrazem i przedstawi je w odpowiednim miejscu.

Jak przygotować własną mapę?

W Synoptic Designer przygotujesz mapę, ale niekoniecznie geograficzną. Może to być plan fabryki, rozmieszczenie siedzeń w samolocie, zegar – cokolwiek zechcesz. Wejdź na stronę Synoptic Designer for Power BI i wgraj swoją grafikę lub wybierz którąś z dostępnych.

Dla przykładu wgram obrazek w formacie PNG mapy Polski podzielonej na 3 regiony.

Teraz wystarczy zaznaczać interesujące nas fragmenty i nadać im unikatowe nazwy. Uwaga! Nazwy części obrazu muszą być takie same jak wartości w kolumnach, z których będziemy korzystać, by zwizualizować dane! W przykładowej bazie danych sprzedażowych mam informacje o przydziale konkretnego klienta do jednego z trzech regionów: północnego, wschodniego oraz południowo-zachodniego. Takie też muszą być nazwy zaznaczanych części, by Power BI mógł połączyć bazę z obrazem.
Zaznaczać można na dwa sposoby. Pierwszy, najłatwiejszy, to użycie różdżki, która automatycznie wykryje kontury obrazu. Kliknij na obrazek różdżki, na dole drugi od lewej, i kliknij na część mapy, którą chcesz zaznaczyć.

Pamiętaj, by nadać nazwę zaznaczonemu obszarowi tak, jak jest nazwany w bazie danych. Synoptic Designer wyznacza i zapamiętuje obszary przez nadanie im specjalnych współrzędnych – to numerki pod jego nazwą.

Obszar na mapie można zaznaczyć też ręcznie. Funkcja jest przydatna szczególnie wtedy, gdy nie masz już z góry wyznaczonych konturów lub różdżka źle zinterpretowała kontury. Na lewo od różdżki znajduje się krzyżyk. Wybierz go i dwukrotnie kliknij w jeden z punktów na obrazku, który chcesz otoczyć, a następnie wybierz kolejne, by narysować zarys pożądanego obszaru. Przez dodawanie pojedynczych punktów edytuj granice zaznaczenia, by uzyskać właściwy kształt.

Jest to jednak dość czasochłonna metoda i wymagająca dużej precyzji, dlatego na potrzeby tej wizualizacji skorzystamy tylko z różdżki. Usunę obszar zaznaczony ręcznie i różdżką dodam 2 obszary: wschodni i południowo-zachodni.

Tak zaznaczony i opisany obraz można już wyeksportować do Power BI. Kliknij w prawym dolnym rogu Export to Power BI i zapisz plik w formacie SVG.

Mapa już gotowa! Teraz wgramy ją do Power BI.

Jak wgrać mapę do Power BI?

Aby skorzystać z przygotowanej w Synoptic Designer mapy potrzebujesz dodatku do obsługi niestandardowych wizualizacji Synoptic Panel by OKViz do pobrania ze strony. Wgraj go do Power BI klikając w panelu Wizualizacje na trzy kropki i potem Importuj z pliku.

Wgraj pobrany plik Synoptic Panel. Ikonka pojawi się w miejscu kropek.

Załaduj do Power BI dane, z których będziesz korzystać, a następnie kliknij w ikonkę Synoptic Panel. W panelu Wizualizacje pojawi się możliwość dodania danych, z których będzie korzystał Power BI.

Do Category przeciągnij kolumnę, której wartości użyłeś przy nazywaniu obszarów mapy w Synoptic Designer. W moim przypadku jest to Region. Do Measure wstaw wartości, które chcesz przedstawić na swojej własnej mapie. Pojawi się możliwość wybrania mapy – własnej lub już przygotowanej przez użytkowników w galerii. Aby skorzystać z własnej mapy klikam Local maps i wybieram plik SVG z Synoptic Designer.

Nie masz czasu na budowanie własnej mapy?

Przygotowanie autorskich grafik do wizualizacji to nic trudnego. Synoptic Designer i Synoptic Panel przygotowały wszystko, byś w Power BI mógł zwizualizować dane w wybranej przez Ciebie formie. Jeśli jednak nie masz czasu lub chciałbyś zlecić zadanie specjalistom, daj znać – chętnie przygotujemy mapę dla Ciebie.

Motywy

W dodatku PowerView, w którym także możemy korzystać z mapy jako podkładu do prezentacji danych, do wyboru mieliśmy różne sposoby wyświetlania mapy (można o tym przeczytać w artykule o mapach w Excel 2013 PowerView).

Podobna opcja istnieje także w PowerMap. Przygotowane zestawy kolorystyczne danych oraz różne style mapy kryją się pod przyciskiem Motywy znajdującym się na wstążce NARZĘDZIA GŁÓWNE:

W przeciwieństwie do PowerView, w PowerMap możemy zmieniać kolory elementów pokazujących dane (kolumn, wypełnień konturów itp.), dlatego też zestaw kolorów wybrany w tym przycisku nie jest ostateczny – użytkownik może je pojedynczo zmieniać.

Jeżeli chodzi o mapy, to do wyboru 12 różnych podkładów:

Wybierając jeden z nich, warto kierować się zasadą minimalizmu – pokazywać tylko to, co jest niezbędne, aby nie odwracać uwagi od tego, co jest istotą przekazu – czyli elementów symbolizujących dane.

Z tą oraz innymi zasadami skutecznych raportów można zapoznać się w artykule o głównych zasadach wizualizacji danych.

Etykiety

Klikając przycisk Etykiety znajdujący się na wstążce NARZĘDZIA GŁÓWNE spowodujemy pojawienie się na mapie nazw państw, mórz, miejscowości, oraz w przypadku większych państw, takich jak Stany Zjednoczone, Rosja czy Chiny – nazwy jednostek administracyjnych. Nazwy takich jednostek niestety nie są wyświetlane w krajach europejskich.

Kula czy płaszczyzna?

Następny przycisk – Mapa płaska – zmienia sposób pokazywania powierzchni ziemi.

 Domyślnie jest ona przedstawiana w postaci planety, globusa. Klikniecie na ten przycisk powoduje, iż dane są przedstawiane na płaszczyźnie.

Przedstawianie danych na płaszczyźnie jest zazwyczaj przyjaźniejsze użytkownikowi. Znacznie ułatwia to porównywanie danych – kula jeszcze bardziej komplikuje i tak już trudną perspektywę.

Znajdź lokalizację

Kliknięcie w przycisk Znajdź lokalizację znajdujący się we wstążce NARZĘDZIA GŁÓWNE powoduje otworzenie się poniższego okna:

Jak sugeruje nam przykład, możemy znajdować tutaj pojedyncze adresy, ale nie tylko – program znajduje także miejscowości oraz jednostki administracyjne (gminy, powiaty).

Warstwy

W wielu programach (AutoCad, QGIS itp) stosuje się system warstw – obiekty są podzielone między poszczególne warstwy, którymi użytkownik może oddzielnie zarządzać.

Podobną technikę zastosowano w PowerMap – tutaj też możemy tworzyć kilka warstw, dzięki czemu nie jesteśmy ograniczeni do prezentacji jednej serii danych na powierzchni mapy.

Pierwsza wizualizacja jest tworzona na pierwszej warstwie, która jest dodawana automatycznie; każdą następną tworzymy poprzez przycisk Dodaj Warstwę:

Tworzy się nowa warstwa, która jest definiowana przez użytkownika w ten sam sposób, co warstwa pierwsza (ten aspekt jest opisany w pierwszej części serii).

Tworząc drugą warstwę powinniśmy użyć innego sposobu wizualizacji niż w pierwszej warstwie. Jeżeli w obu użyjemy wykresów kolumnowych, to kolumny będą na siebie nachodzić i wzajemnie przenikać, w efekcie z mapy nie będzie się dało odczytać żadnych danych.

Dobrze się sprawdza kombinacja wykresu kolumnowego lub bąbelkowego z regionami oraz wykresem konturowym.

Egzaminu nie zdają przedstawione na jednej mapie więcej niż jeden wykres kolumnowy, wykres kolumnowy wraz z kołowym lub też wykres regionów w połączeniu z konturowym.

Odświeżanie danych

Dane na podstawie tworzymy raport w PowerView nie są automatycznie aktualizowane – ani co jakiś czas, ani po dokonaniu zmian w tabelach w arkuszach Excela. Jest to skądinąd słuszne, ponieważ pozwala to zaoszczędzić pamięci operacyjnej komputera, którą aplikacja PowerMap obciąża dosyć znacznie.

W celu umożliwienia użytkownikowi stworzenia raportu na podstawie uaktualnionych danych na wstążce NARZĘDZIA GŁÓWNE zamieszczono przycisk Odśwież dane:

Szeroki wybór kształtów

Tworząc wykres kolumnowy w przestrzeni trójwymiarowej w PowerMap domyślnie nasze kolumny mają kształt prostopadłościanów o podstawie kwadratu. Nie jest to jednak jedyna opcja – kształty podstaw naszych  kolumn możemy zmieniać w menu Kształty znajdującym się we wstążce Narzędzia Główne:

Warto jednak zauważyć, iż zmiana kształtu w tym menu nie wpływa na kształt symbolu pojawiającego się przy występowaniu wartości null oraz zero (można o tym przeczytać w pierwszej części niniejszej serii).

Istnieje także możliwość zmiany kształtu w wykresie bąbelkowym, jednak jedynie w przypadkach, gdy mamy jedną (nie tworzymy wielu wykresów kołowych na mapie, obszar segment jest pusty).

Bez 3D?

Ze wspomnianej już w tym artykule zasady minimalizmu wynika coś więcej niż tylko oszczędne korzystanie z palety barw. Regułą jest, iż unika się stosowania wykresów trójwymiarowych ze względu na utrudnione ich postrzeganie z powodu perspektywy.

Niestety istotą PowerMap jest tworzenie właśnie wykresów 3D na powierzchni mapy – nie mamy możliwości umieszczenia dwuwymiarowych wykresów na powierzchni odniesienia. W związku z tym może pojawić się problem z porównywaniem niektórych kolumn między sobą.

Z pomocą w takich wypadkach przychodzi opcja tworzenia wykresów dwuwymiarowych, umieszona we wstążce NARZĘDZIA GŁÓWNE w panelu Wstaw:

Po kliknięciu w dany przycisk w pierwszej kolejności musimy wybrać na podstawie jakiej warstwy chcemy stworzyć nasz wykres (tylko, jeżeli w danej prezentacji istnieje więcej niż jedna warstwa):

Kliknięcie Wstaw spowoduje powstanie w obszarze naszej prezentacji wykresu dwuwymiarowego, którego kształt i położenie możemy zmieniać według naszego uznania.

Niestety, ilość wyświetlanych kolumn jest ograniczona jedynie do stu lokalizacji. Są one wyświetlanie w porządku rosnącym lub malejącym pod kątem wybranej przez nas cechy:

Możemy tworzyć jedynie wykres kolumnowy grupowany, kolumnowy skumulowany, słupkowy grupowany oraz słupkowy skumulowany. Typ wykresu zmienia się poprzez kliknięcie na ikonkę symbolizującą aktualny rodzaj (pojawia się ona jedynie, gdy najedziemy kursorem na obszar tego wykresu).

Zwrócić uwagę należy na bardzo dobre i efektywne wykorzystanie suwaków na omawianych wykresach. Służyć one mogą nie tylko przewijaniu obrazu i wyszukiwaniu interesujących nas wartości, ale jednocześnie pomniejszaniu i powiększaniu liczby wyświetlanych lokalizacji.

Notatka

Czasem nie da się wszystkiego zaprezentować wizualnie, a do wskazania istotnych zagadnień niezbędny jest tekst pisany. Nie trzeba w takich przypadkach rezygnować z PowerMap, ponieważ opcja Pole tekstowe jest bardzo prostym i efektywnym narzędziem pozwalającym na zamieszczenie pisemnej informacji na przestrzeni raportu.

Po kliknięciu w daną opcję otworzy się okno, w którym definiujemy nasze pole tekstowe:

Oprócz – co oczywiste – miejsca na tytuł oraz tekst właściwy naszego pola tekstowego, znajdziemy tutaj możliwość wyboru dowolnego kroju pisma zainstalowanego na komputerze, jego rozmiaru oraz możliwość pogrubienia liter czy też zastosowania kursywy. Możemy też wybrać kolor naszego tekstu, choć wybór nasz ogranicza ścisła paleta bez możliwości definiowana własnych barw.

Wszystkie te warianty są ustawiane oddzielnie dla tytułu i opisu pola tekstowego.

W prawej części znajdziemy pogląd naszego pola tekstowego. Kliknięcie Utwórz spowoduje pojawienie się go na przestrzeni naszego raportu, gdzie oczywiście możemy dowolnie zmieniać jego kształt oraz rozmiar.

Legenda

W przypadku przedstawiania więcej niż jednej wartości bardzo przydatna jest legenda – w przeciwnym wypadku odbiorca raportu nie jest w stanie stwierdzić, co oznacza dany kolor. Legendę dodaje się poprzez kliknięcie przycisku Legenda znajdującego się we wstążce NARZĘDZIA GŁÓWNE:

Powyższy opis funkcji w połączeniu z poprzednimi dwoma tekstami dotyczącymi PowerMap stanowi całkowite kompendium wiedzy na temat tej nieskomplikowanej aplikacji.

Co o niej sądzisz? Wyraź swoją opinię w komentarzach!

Publikacja efektów pracy

Owoce swojej pracy w dodatku PowerMap można przedstawić w formie raportu w tym dodatku – zostaje on zapisany w tworzonym pliku Excela, o czym pisaliśmy już w poprzednim artykule. Jest to wygodne rozwiązanie, jeżeli dana wizualizacja jest stworzona do odbioru przez pojedyncze osoby posiadające na swoich komputerach odpowiednie oprogramowanie.

W takich przypadkach mogą oni samodzielnie poruszać się po przestrzeni mapy; możemy także swojego rodzaju animowany przewodnik, który jest odtwarzany poprzez pierwszy przycisk Odtwórz przewodnik we wstążce NARZĘDZIA GŁÓWNE:

Przewodnik ten składa się kolejno ze scen, które są ukazane we wstążce Edytor przewodnika:

Pod względem odtwarzania możemy podzielić sceny na dwa typy:

– nie zawierające osi czasu: te sceny polegają na pokazaniu określonego obszaru przez zadany czas, a następnie przejście do następnej sceny:

-zawierające oś czasu: w scenach tych jest pokazany rozwój sytuacji na danym terenie przez czas określony poprzez obiekt umieszony w obszarze CZAS we wstążce Okienko warstwy:

Po animacji ukazującej rozwój sytuacji w zadanym okresie przechodzimy do następnej sceny.

Poszczególne sceny tworzymy ustawiając obraz w PowerMap na interesującą nas wizualizacje a następnie kliknięcie przycisku Utwórz scenę znajdującego się we wstążce NARZĘDZIA GŁÓWNE.

Kolejne sceny mogą całkowicie się od siebie różnić – zarówno pod względem prezentowanej przestrzeni, wizualizowanych danych jak i rodzaju sceny (bez osi czasu lub z nią).

Każda scena ma pewien zestaw opcji. Są one dostępne we wstążce Okienko warstwy – aby się do nich dostać, należy kliknąć ikonę zębatego koła a następnie napis OPCJE SCENY:

Okno te możemy także uruchomić z poziomu wstążki po lewej stronie (Edytor Przewodnika) poprzez kliknięcie na ikonę zębatego pojawiającą się po najechaniu kursorem na obrazek symbolizujący scenę:

Zestaw opcji jest różny dla scen z osią czasu i bez niej, aczkolwiek zmiany są niewielkie. Dla scen z osią wyglądają następująco:

Możemy tutaj ustawić czas trwania sceny – określając go, powinniśmy mieć na uwadze, aby nie był zarówno zbyt krótki (w takim wypadku prześledzenie zmian w zadanym czasie będzie bardzo trudne), jak i zbyt długi (może to spowodować brak dynamiczności prezentacji oraz zanudzenie odbiorcy).

Parametr Czas trwania przejścia (s), jak sama nazwa wskazuje, określa długość animacji przechodzenia od jednej sceny do drugiej. Animacja ta zawsze ma ten sam charakter i nie można jej zmienić.

Wartość atrybutu Efekt określa sposób pokazywania sceny. Można powiedzieć, iż cecha ta opisuje ruch wirtualnej kamery nad powierzchnią mapy. Mamy kilka wartości do wyboru z rozwijalnej listy:

Jeżeli wybierzemy wartość Koło, nasza wirtualna kamera będzie zataczać koło wokół interesującego nas wycinka przestrzeni:

Efekt Wózek kamerowy  spowoduje „przejazd” kamery w jednej, poprzecznej, płaszczyźnie:

Opcja Rysunek 8 powoduje, jak łatwo się domyślić, ruch kamery po torze o kształcie ósemki.

Przelot, podobnie jak wózek kamerowy, powoduje ruch kamery w jednej płaszczyźnie. W przeciwieństwie jednak wspomnianego efektu, jest to płaszczyzna pionowa.

Wypchnięcie to po prostu zbliżenie na interesujący nas wycinek przestrzeni:

Obrót globusa oznacza przesunięcie mapy w płaszczyźnie równoleżnikowej – płaszczyźnie, w której obraca się globus.

Pod wybranym efektem mamy suwak określający parametr Szybkość efektu bądź też Odległość efektu – zależnie od wybranej wartości parametru Efekt. Suwak ten określa jak szybka ma być dana animacja bądź też długość ruchu w zadanej płaszczyźnie.

Opcje pod nagłówkiem CZAS występują tylko dla scen, w których występuje oś czasu.

W atrybutach tych ustawiamy jaki zakres czasowy ma przedstawiać nasza animacja – domyślnie jest on największy z możliwych, czyli data rozpoczęcia jest minimalną datą jaka występuje w naszych danych, a data zakończenia – maksymalną. Suwak Szybkość mówi o szybkości animacji i wpływa on na atrybut Czas trwania sceny. Jest do de facto powtórzenie jednej opcji, jednakże jej ustawianie przebiega w inny sposób.

W pewnych przypadkach tworzenie takich przewodników jest jednak niemożliwe – odbiorcy naszych wizualizacji mogą nie dysponować odpowiednim oprogramowaniem, bądź też chcemy ją pokazać szerokiemu gronu odbiorców przy pomocy prezentacji multimedialnej w sposób płynny – nie wyłączając w jej czasie programu PowerPoint.

W takich przypadkach z pomocą przychodzą kolejne dwa przyciski we wstążce NARZĘDZIA GŁÓWNE: Utwórz klip wideo oraz przechwyć ekran:

Opcja Utwórz klip wideo powoduje utworzenie pliku wideo w formacie .mp4 z zapisem naszego przewodnika – inaczej mówiąc, w pliku tym znajduje się animacja odtwarzana po naciśnięciu przycisku Odtwórz przewodnik.

Plik wideo możemy utworzyć w jakości 1080p, 720 p lub 360p. Istnieje także możliwość dodania ścieżki dźwiękowej – np. komentarza odnośnie danych widocznych na ekranie.

Tak stworzony klip można bez problemu wstawić do naszej prezentacji.

Warto zwrócić uwagę, że utworzone w ten sposób filmy są dużo lepszej jakości niż przewodniki uruchamiane z poziomu programu. Jakością tych animacji także da się sterować –  w tym celu należy wejść w PLIK > Opcje:

Otworzy nam się okno, w którym możemy wybrać jedną z trzech opcji dotyczących jakości grafiki w aplikacji PowerMap. Wybierając jedną z nich powinniśmy się kierować mocą naszego komputera oraz tym jak płynna ma być nasza animacja.

Przycisk Przechwyć ekran jest pełni podobną funkcją co klawisz Print Screen, jest ona jednak nieco zmodyfikowana na potrzeby dodatku. Klikając nań zapisujemy w pamięci komputera sam obraz wizualizacji – bez żadnych bocznych wstążek, a także bez przycisków funkcyjnych oraz ewentualnej osi czasu. Pozostają jedynie legenda oraz data.

To wszystkie sposoby prezentacji danych w PowerMap. Trzeba przyznać, iż Microsoft udostępnił nietypowe jak na siebie metody prezentacji danych – możliwość eksportu prezentacji do pliku wideo, jak i wygodny sposób eksportu obrazów pozwalają na korzystanie z efektów pracy w aplikacji osobom niemającym dostępu do produktów korporacji. Microsoft znany jest raczej z przeciwnej tendencji – tworzenia formatów plików które mogą być otwierane jedynie poprzez produkty tej firmy, co powoduje monopolizację rynku.

Co o tym sądzisz? Podziel się swoją opinią w komentarzu!

Pierwszym ze sposobów przedstawiania danych przestrzennych na mapie jest stworzenie odpowiedniej wizualizacji w dodatku PowerView. Metoda ta zostało już szczegółowo opisana w artykule o raportach na mapach w PowerView.

Drugą opcją (której poświęcony jest niniejszy artykuł) jest zainstalowanie dodatku, który służy wyłącznie przedstawianiu danych przestrzennych – PowerMap. Niestety, jest on obsługiwany jedynie przez najnowszą wersję programu Excel (2013). Można go pobrać za darmo z tej strony. Jeśli subskrybujemy usługę Microsoft Office 365, będziemy mieli dostęp do tego dodatku w ramach narzędzi do samoobsługowej analizy danych biznesowych. Oficjalne informacje na temat dostępności powyższego dodatku znajdziemy tutaj.

PowerMap możemy włączyć i wyłączyć w opcjach. Wystarczy zaznaczyć odpowiednie pole w oknie dodatków COM (PLIK -> Opcje -> Dodatki -> Zarządzaj: Dodatki COM (wybieramy z listy) -> Przejdź):

Procedura aktywacji dodatku jest analogiczna jak w przypadku PowerPivot oraz PowerView – z nią możemy zapoznać się tutaj.

Wcześniej nie było możliwym zamieszczenie map oraz przedstawienie danych przestrzennych w nieprzygotowanym do tego arkuszu Excela. Dzięki wspomnianym powyżej dwóm dodatkom  – PowerView oraz PowerMap aktualnie jest to możliwe. Możemy powiedzieć, iż program Microsoft Excel zawiera w sobie elementy GIS – Sytemu Informacji Geograficznej (ang. Geographic Information System). Zgodnie z definicją, system taki służy do wprowadzania, gromadzenia, przetwarzania oraz wizualizacji danych geograficznych, którego jedną z funkcji jest wspomaganie procesu decyzyjnego.

Uruchomianie i dane

PowerMap uruchamiamy klikając na przycisk Mapa w zakładce WSTAWIANIE:

Otworzy nam się okno dodatku. Składa się ono z Edytora przewodnika (wstążka po lewej stronie) oraz okienka warstwy (wstążka po prawej). Wyświetlaniem poszczególnych elementów sterujemy przy pomocy przycisków w obszarze Widok.

Jeżeli uruchomimy dodatek nie mając zaznaczonych żadnych danych, w okienku warstwy wyświetli nam się informacja o braku danych i instrukcja postępowania. Zgodnie z nią zaznaczamy dane przestrzenne które chcemy przedstawić i klikamy Dodaj zaznaczone dane do aplikacji Power Map.

Danie nie muszą być w formie tabeli; może to być po prostu zakres komórek. Program i tak zinterpretuje takie dane jako tabele, należy więc zadbać o ich odpowiednią strukturę. Z tego też powodu zalecanym jest, aby dodawane do mapy dane miały postać tabeli – w ten sposób mamy pewność co do ich konstrukcji.

Nie jest to jedyny sposób dodawania danych do Power Map. Możemy mieć zaznaczone odpowiednie dane już podczas tworzenia i klikania w przycisk Mapa – w takim przypadku zostaną one od razu wczytane do dodatku.

Jeżeli mamy utworzony model w PowerPivot, to zostanie on automatycznie podczytany do dodatku Power Map – niezależnie od tego, czy mamy zaznaczone jakiekolwiek dane przy uruchomianiu tego narzędzia.

Geokodowanie

Po wczytaniu wskazanej przez nas tabeli program prosi nas w okienku warstwy o wybór geografii – czyli parametr po którym przeprowadzać będziemy geokodowanie.

Geokodowaniem nazywamy zamianę różnych danych geograficznych (nazwa miejscowości, kraju, kod pocztowy itp.) na współrzędne. PowerMap w większości wypadków sam wykryje kolumnę przy pomocy której ma przeprowadzić tą czynność, niemniej w wypadku gdy jednak tego nie dokona bądź gdy jest więcej niż jedna kolumna danych przestrzennych, użytkownik może ustawić ręcznie odpowiednią kolumnę w obszarze POZIOM GEOGRAFII MAPY. Tam to przeciągamy odpowiednią kolumnę oraz wybieramy definicję znajdujących się w niej danych. Jak widać na poniższym obrazku, mamy stosunkowo szeroki wachlarz wyboru.

Już na tym etapie na mapie powinny pojawić się punkty symbolizujące zawarte we wskazanej kolumnie lokalizacje.

Oprócz tego w danym oknie możemy zmienić nazwę tworzonej przez nas warstwy – wystarczy kliknąć w ikonę ołówka obok roboczej nazwy Warstwa 1:

Dodatek Power Map korzysta z systemu warstw, znanych z programów GIS czy też CAD. Oznacza to, iż mamy możliwość wyświetlania wielu warstw, a o przesłanianiu siebie nawzajem decyduje kolejność na liście.

Po kliknięciu przycisku Dalej przechodzimy do dalszej części tworzenia naszej wizualizacji.

Uwaga: Znalezienie odpowiednich współrzędnych może zająć komputerowi chwilę czasu – szczególnie, jeżeli danych jest bardzo dużo a my nie dysponujemy bardzo szybkim komputerem. Czasem może wydawać się, iż komputer się zawiesił, jednak w dolnym lewym rogu znajdziemy pasek postępu tworzenia wizualizacji:

Przedstawienie danych

W dalszej części tworzenia naszej mapy wybieramy dane oraz sposób ich przedstawiania na mapie. Odbywa się to na zasadzie obszarów do których są przeciągane nazwy odpowiednich kolumn. Mechanizm jest bardzo podobny do tego zastosowanego w tabeli przestawnej czy też PowerView, dlatego też każdy użytkownik, który jest obeznany z tymi sposobami prezentacji danych odnajdzie się bardzo dobrze także w PowerMap.

Nazwy obszarów i ich znaczenie jest zależne od sposobu wizualizacji danych na mapie, którą chcemy zastosować. Sposób ten możemy zamieniać przy pomocy przycisków widniejących nad omawianymi obszarami:

Sposób pierwszy: wykres kolumnowy skumulowany

Służący przede wszystkim do przedstawiania jednego zjawiska w rozbiciu na elementy. Przykładem może być przedstawienie migracji ludności w rozbiciu na emigrację i imigrację czy też podział klientów ze względu na ich segment.

Wykres skumulowany możemy uzyskać na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest umieszczenie dwóch wartości w oknie WYSOKOŚĆ. W ten sposób uzyskamy wykres w którym wysokość słupka będzie determinowana przez wartości w dwóch kolumnach.

Drugim sposobem wymaga stworzenia modelu danych – to jest co najmniej dwóch tabel powiązanych ze sobą relacjami. W takich przypadkach możemy dzielić dane według przypisanych im kategorii.

Parametrami wyświetlanych słupków sterujemy we wstążce opcji warstwy, do której przechodzimy klikając w okienku warstwy na koło zębate:

W tym miejscu możemy zmienić nazwę warstwy (wystarczy kliknąć na ołówek obok aktualnej nazwy – domyślnie będzie to Warstwa 1), zmienić przezroczystość (parametr Krycie), wysokość oraz grubość słupków.

Opcja Zablokuj bieżącą skalę służy zachowaniu wielkości kolumn podczas skalowania mapy – a więc jej przybliżaniu oraz oddalaniu. W domyślnym ustawieniu – bez zaznaczenia tej opcji – rozmiar kolumn zmienia się wraz ze zmianą skali.

Jeżeli ją zaznaczymy, to rozmiar kolumn pozostanie taki sam, jaki był w momencie jej uaktywnienia.

Zaznaczenie opcji Pokaż negatywy spowoduje pojawienie się kolumn znajdujących się pod powierzchnią mapy.

Jak łatwo się domyślić, opcje Pokaż zera oraz Pokaż wartości null powodują, iż w przypadku, gdy w komórce znajduje się zero lub nie znajduje się nic (wartość null), to na mapie istnieje punkt – bez kolumny. W wypadku ich nieaktywności dane miejsce nie jest w żaden sposób oznaczone.

Sposób drugi: wykres kolumnowy grupowany

Jak powszechnie wiadomo, wykres kolumnowy grupowany służy przede wszystkim porównywaniu wartości między sobą. W przeciwieństwie do wykresu skumulowanego, przedstawia dane w postaci dwóch lub więcej słupków stojących obok siebie. W ten sposób możemy np. sprawdzić czy w danym kraju większa jest emigracja, czy imigracja. Trudność może sprawiać nam mówienie o ogólnej liczbie ludzi migrujących – musimy sumować długość obu słupków.

Tak jak w przypadku wykresu skumulowanego, wykres grupowany możemy utworzyć poprzez dwie kolumny jak i podział danych umieszczonych w kolumnie według kategorii. Obsługa pozostałych elementów także jest taka sama jak w przypadku poprzedniej wizualizacji.

Sposób trzeci – wykres bąbelkowy

Choć po najechaniu kursorem na wyżej zaznaczoną ikonkę wyświetla nam się napis Zmień wizualizację na bąbelkowy, mamy tutaj do czynienia bardziej z wieloma wykresami kołowymi. Bąbelek jest z założenia tworem przestrzennym i okrągłym, tymczasem dane są przedstawione przy pomocy płaskiego dysku:

Choć wykres kołowy nie jest zalecanym sposobem wizualizacji danych, w przypadku PowerMap sprawdza się całkiem dobrze, szczególnie w przypadku danych które odnoszą się do odległych od siebie miejsc – w tym przypadku wyjątkowo dużo łatwiej jest porównać wielkość koła, bo jest to możliwe z góry. Wysokość słupków możemy porównywać jedynie z bocznej perspektywy, a i wtedy nie jest ona zbyt efektywna – właśnie ze względu na odległości.

Opcje warstwy są bardzo podobne jak w przypadku poprzednich wykresów:

Różnic w zasadzie jest trzy:

1.  Zamiast wartości Wysokość mamy tutaj Rozmiar. Przy jej pomocy sterujemy wielkością promienia koła. Przy pomocy parametru Grubość zmieniamy wysokość koła – odległość od powierzchni mapy do górnej krawędzi walca.

2. Po zaznaczeniu opcji Pokaż zera oraz pokaż wartości null, punkty reprezentujące te wartości są okrągłe, a nie kwadratowe, tak jak miało to miejsce w przypadku wykresów kolumnowych

3. Opcja Pokaż negatywy  jest realizowana poprzez okrąg z białym wypełnieniem, którego wielkość zależy od wielkości liczby ujemnej.

Uwaga: jeżeli będziemy przy pomocy wykresu bąbelkowego przedstawiać więcej niż jedną wartość o różnych znakach – np. dwie wartości, z czego jedną ujemną, a drugą dodatnią – to wartość ujemna zostanie przedstawiona wartość dodatnia, tzn. utworzy się zwykły wykres kołowy sugerujący że obie wartości są dodatnie.

Sposób czwarty – mapa konturowa

Mapa konturowa jest dosyć specyficznym sposobem przedstawiania danych – dane przedstawiamy przy pomocy „wysp ciepła”:

W ten sposób możemy przedstawiać tylko jedną zmienną, stąd tez nieco inny zestaw pól we wstążce Okienko warstwy  – brak tam pola KATEGORIA, a w obszarze WARTOŚĆ możemy zamieścić jedynie jedną kolumnę z wartościami.

Do korzystania z tej wizualizacji musimy posiadać odpowiednie dane – świetnie nadadzą się takie, które są przestrzennie odniesione do regularnej siatki. Dysponując siatką z wysokością terenu moglibyśmy przy pomocy mapy konturowej stworzyć klasyczną mapę hipsometryczną. Nieźle też spiszą się dane nieregularne, ale o dużym zagęszczeniu. Zdecydowanie źle natomiast przedstawione będą dane odniesione do bardzo dużych obszarów.

W opcjach warstwy, w stosunku do poprzednich wizualizacji, nie można wskazać wielu zmian:

Parametr Skala kolorów reguluje zakres wyświetlanych wartości oraz przypisanych im kolorów. Im niższa wartość tego parametru, tym węższa jest skala, im wyższa – tym skala jest szersza.

Promień wpływu steruje wielkością obszaru, na jaki oddziaływają wartości położone w punkcie w przestrzeni. Im większy promień, tym większe „plamy” reprezentujące interesujące nas wartości. Opcja ta jest szczególnie przydatna przy danych reprezentujących punkty położone stosunkowo rzadko – wizualizacja metodą konturową wygląda zdecydowanie lepiej, jeżeli pomiędzy poszczególnymi „plamami” nie ma zbyt wiele niezajętej przestrzeni.

Opcje Pokaż zera, Pokaż negatywy oraz Pokaż wartości null, mimo iż obecne, nie zmieniają nic w wyświetlaniu niniejszej wizualizacji. Zera, negatywy oraz wartości null nie są w żaden sposób przedstawiane, bez względu na to czy te opcje są zaznaczone, czy nie.

Sposób piąty – wizualizacja Region

W ten sposób dotarliśmy do piątego – ostatniego już sposobu prezentacji dostępnego w PowerMap. Po najechaniu kursorem na zaznaczoną ikonę pojawi się opcja zmień wizualizację na Region – pod tą nazwą kryje się stary, dobry kartogram.

Co się kryje pod tą nazwą?

Kartogram to sposób przedstawiania danych względnych odniesionych do pewnego obszaru, zwanego jednostką odniesienia bądź też polem podstawowym. Takim obszarem najczęściej są jednostki administracyjne (gminy, powiaty, województwa, kraje), aczkolwiek zdarzają się kartogramy skonstruowane na podstawie siatki, gdzie dane odniesione są do każdego oczka siatki.

W PowerMap mamy możliwość tworzenia kartogramów na podstawie jednostek administracyjnych. To ważne, ponieważ ten sposób wizualizacji nie jest dostępny w żadnym innym dodatku PowerMap.

Układ pól w okienku warstwy pokazuje nam, że tak jak w przypadku wykresów kolumnowych oraz bąbelkowego możemy przy pomocy kartogramu przedstawiać więcej niż jedną zmienną:

Tak samo jak w przypadku wymienionych wizualizacji możemy użyć dwóch kolumn bądź też podzielić wartości mieszczące się w jednej kolumnie według kategorii.

Istotną wadą jest brak przedstawienia zmiennej metodą bez agregacji, tak jak było to możliwe w przypadku poprzednich wizualizacji:

Trudno jednoznacznie powiedzieć, co jest tego przyczyną; być może jest to po prostu jakieś niedopatrzenie poprawione w przyszłych wersjach programu.

Zanim przejdziemy do opisania sposobu cieniowania więcej niż jednej kategorii, zajmijmy się opcjami warstwy.

Domyślnie po utworzeniu wizualizacji skala kolorów dobrana jest w ten sposób, iż ciężko wskazać różnice pomiędzy poszczególnymi obszarami. Aby to zmienić, należy zmienić parametr Skala kolorów, najlepiej na wartość minimalną – tj. 0 %. Różnica jest bardzo wyraźna.

W wypadku zaznaczenia którejkolwiek z opcji Pokaż zera, Pokaż wartości null oraz Pokaż negatywy program weźmie pod uwagę jednostki administracyjne, w których to wartość będzie wynosiła odpowiednio zero, null bądź też będzie ujemna. Oznacza to, iż skala zostanie rozszerzona w ten sposób, aby obejmowała również te wartości, a dany obszar zostanie zacieniowany.

W przypadku przedstawienia jednej wartości mamy do czynienia ze skalą jednobarwną ciągłą. Cieniowanie w dwóch kolorach uzyskujemy poprzez umieszczanie w obszarze WARTOŚCI więcej niż jednej kolumny. Aby mapa miała sens, wybór tych wartości musi być logicznie uzasadniony – nie powinniśmy przedstawiać dwóch bezpośrednio niezwiązanych ze sobą zjawisk (np. urbanizację i bezrobocie) na jednej mapie, ponieważ jej wartość poznawcza będzie zerowa.

Przykładem dobrego zastosowania jest porównanie wartości emigracji i imigracji. Kraj w którym przeważa zjawisko emigracji będzie innego koloru, niż ten w którym dominuje imigracja – w ten sposób szybko poznamy z jaką sytuacją mamy do czynienia, a poprzez stopień zacieniowania dowiemy się o skali zjawiska.

Sposób w jaki cieniowane są poszczególne kraje wybiera się we wstążce Okienko warstwy – należy kliknąć w małą ikonkę obok obszaru WARTOŚĆ:

Mówiąc o tej wizualizacji należy również zaznaczyć, że może ona tworzona na podstawie powiatów oraz kodów pocztowych. Niestety nie ma możliwości zejścia na poziom gmin – w takich wypadkach możemy tworzyć inne typy wykresów.

To już wszystkie sposoby wizualizacji danych, jakie mamy do dyspozycji w PowerMap. Po zapoznaniu się z nimi, możemy pokusić się o kilka generalnych wniosków:

– Wykresy kolumnowe w PowerMap lepiej sprawdzają się, jeżeli przedstawiamy dane dotyczące niewielkiego terenu – zbyt duże odległości pomiędzy poszczególnymi kolumnami i konieczność używania rzutu bocznego znacznie utrudnia ich porównywanie i wyciąganie jakichkolwiek wniosków;

– Wykres bąbelkowy, choć zazwyczaj niezalecany, w PowerMap świetnie się spisuje podczas przedstawiania danych dotyczących dużych obszarów; równie dobrze spisuje się forma kartogramu.

– Cztery pierwsze sposoby wizualizacji – czyli wykres kolumnowy skumulowany, kolumnowy grupowany, konturowy oraz bąbelkowy służą przedstawianiu danych bezwzględnych – czyli po prostu pewnych liczbowych wartości nieodniesionych do całości (do 100 %) czy też powierzchni. Wizualizacja Rejony przeznaczona jest do przedstawiania danych względnych – odniesionych do powierzchni jednostki administracyjnej, do ogólnej liczby ludności itp.

Przykładem danych bezwzględnych może być liczba osób które wyemigrowały z kraju, natomiast danych względnych – procent ludności który wyemigrował z kraju.

Krótka historia czasu

We wszystkich wizualizacjach możemy uwzględnić wpływ czasu – wystarczy w obszarze CZAS zamieścić kolumnę w której będą znajdowały się daty odnoszące się do naszych danych. W ten sposób tworzymy animację, która w pewnych elementach może przypominać animację w wykresie bąbelkowym w dodatku PowerView.

Ważnym jest, aby format danych w kolumnie był odpowiedni („Data”). W innym przypadku nie będzie możliwe umieszczenie tam kolumny, a co za tym idzie – stworzenie animacji. Przykładowo, jeżeli w kolumnie będą się znajdywały lata w postaci liczbowej, to nie będziemy mogli ich użyć.

Po umieszczeniu kolumny z datami w obszarze CZAS w przestrzeni mapy pojawią się dwa dodatkowe elementy: półprzezroczyste pole z datą oraz pasek odtwarzania wraz z przyciskiem play:

Jak łatwo zauważyć, format daty nie jest typowym polskim formatem: w pierwszej kolejności mamy rok, następnie miesiąc, dzień, a potem godzinę. Niestety, nie mamy żadnej możliwości jego zmiany; zmiana sposobu wyświetlania w arkuszu w żadne sposób nie wpływa na wyświetlanie w PowerMap. Możemy jedynie zmieniać ilość wyświetlanych informacji poprzez zmianę rozmiaru obszaru:

Przeanalizujmy teraz oś odtwarzania; Wciśnięcie przycisku play spowoduje odtworzenie animacji, na której to możemy zobaczyć zmianę wysokości słupków (i pośrednio zmianę danych) na daną datę, widoczną w tym momencie w okienku daty.

Domyślnie słupki przedstawiają dane skumulowane w miarę upływu czasu. Zmienić to możemy klikając na małą ikonę zegara znajdująca się nieopodal obszaru CZAS:

Oprócz przycisku play na osi odtwarzania znajdują się na nim także inne: zaczynając od lewej, pierwszy z nich powoduje zapętlenie się animacji – będzie ona odtwarzania aż do jej zatrzymania. Koło zębate uruchamia wstążkę opcji sceny:

Czas trwania sceny to po prostu określona liczbą sekund długość animacji. Jest to zdecydowanie ważna opcja – w PowerView animacja trwała zawsze 15 sekund, co uniemożliwiało przedstawianie długich okresów. Prócz ręcznego wpisywania czasu trwania mamy także opcję jej ustalenia przy pomocy suwaka Szybkość.

W powyższej wstążce możemy jeszcze nazwać naszą scenę oraz określić efekt przejścia oraz czas jego trwania – o tym dokładniej w następnym artykule z tego cyklu.

Zarówno okienko z datą, jak i pasek odtwarzania możemy zamknąć klikając na X. Ich przywrócenie na obszar mapy odbywa się poprzez kliknięcie przycisków Oś czasu oraz Data i godzina na wstążce NARZĘDZIA GŁÓWNE.

Zapisywanie raportu

Po utworzeniu raportu w dodatku i jego zamknięciu zostaje on zapisany w danym pliku Excela. Aby rozpowszechnić więc dany raport i dać możliwość dowolnego ich edytowania odbiorcom, należy udostępnić im właśnie ten plik.

Raport otwieramy w ten sam sposób, jak tworzymy nowe raporty – klikamy wstążkę WSTAWIANIE > Mapa

Jeżeli w tym pliku są zapisane mapy PowerMap, otworzy nam się okno wyboru. Możemy w nim zdecydować którą prezentację wybierzemy bądź stworzyć nową:

Nazwę poszczególnych raportów zmieniamy w górnej części wstążki Edytor Przewodnika, już po otworzeniu interesującego nas okna.

W ten sposób zapoznaliśmy się ze wszystkimi podstawowymi opcjami PowerMap. Co o nich sądzicie? Czy dodatek PowerMap pozwala w przystępny sposób przedstawić dane? Swoim zdaniem podzielcie się w komentarzach.

Dane na temat migracji zostały pobrane ze strony instytucji Eurostat – http://ec.europa.eu/eurostat