Inflacja to proces wzrostu poziomu cen, oznaczający spadek siły nabywczej pieniądza. Jej istnienie w praktyce oznacza, że za 100 zł, które mam teraz będę w stanie w przyszłości kupić mniej. Jaki związek ma inflacja z wizualizacją danych? Duży, ponieważ przedstawianie wyników z jej uwzględnieniem może otworzyć nam oczy na to, co realnie się dzieje – to, że rośniemy nominalnie nie zawsze będzie oznaczać wzrost realny. „Porównuj jabłka z jabłkami” brzmi zasada nr 15 z infografiki i dziś poznamy ją na przykładzie.

Inflacja a wizualizacja na przykładzie wyników sprzedaży

Pobranie danych GUS nt. inflacji i wkomponowanie ich w analizę może wyglądać następująco:

Pobieram dane nt. inflacji ze strony GUS (szczegóły na końcu artykułu)
Obliczam, ile 100 zł, które miałem w 2014 r. było warte w poprzednich latach
Wstawiam przychody ze sprzedaży
Obliczam przychody dla każdego roku z uwzględnieniem inflacji
Obliczam dynamikę sprzedaży rok do roku (%)
Obliczam dynamikę, która uwzględnia inflację

Końcowa tabela wygląda tak:

Przedstawiam dane graficznie:

Mimo, że rok do roku przychody rosną, nie zawsze oznaczało to realny wzrost. Szara linia na wykresie liniowym jest płaska z niewielkimi wahaniami góra-dół, co odzwierciedla też dynamika.

Wniosek: pamiętaj o inflacji zanim otworzysz szampana 🙂

Skąd pobrać dane nt. inflacji?

Informacje o wskaźniku cen od 1950 roku możemy znaleźć na stronie Głównego Urzędu Statystycznego.

źródło: http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/wskazniki-cen/wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-pot-inflacja-/

Jak czytać powyższe dane? Podpowiedź można znaleźć zazwyczaj w nagłówku. W tym przypadku nagłówek podpowiada, że rok bazowy traktujemy jako 100, wynika z tego, że inflacja w 2014 wynosiła 0. Po uporządkowaniu danych otrzymamy taką tabelę:

Dla powyższych danych wstawiamy wykres liniowy ze znacznikami. Widzimy hiperinflację okresu transformacji inflację pełzającą w kolejnych latach, która w 2014 r. wyniosła 0.

GUS oferuje także dostęp do danych kwartalnych i miesięcznych. W przypadku tak pogrupowanych danych musimy być czujni co do sposobu prezentowania danych: dane miesięczne mogą być prezentowane w odniesieniu do poprzedniego miesiąca, do grudnia poprzedniego roku, do analogicznego miesiąca poprzedniego roku, itd. Wybierajmy takie dane, które pozwolą nam przełożyć inflacje na naszą sytuację.

źródło: http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/wskazniki-cen/wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-pot-inflacja-/

Aby poprawnie prezentować dane na wykresie, należy wyliczyć różnice pomiędzy wynikiem a wartością bazową (poprzednim miesiącem, analogicznym miesiącem poprzedniego roku, itd.).

Szybkie porównanie: stopa wzrostu vs inflacja

Analizę można przygotować bez dodatkowych operacji matematycznych na danych GUS – wystarczy porównać stopę wzrostu (%) z inflacją (%). Poniższa tabela przedstawia przychody miesięczne od 2005 do 2015 roku. Przychody z roku na rok nieznacznie rosną.

Obliczamy, o ile % rosną przychody oraz jak w tym samym okresie czasu zmienia się inflacja.

Nanieśmy wzrost przychodów na wykres liniowy ze znacznikami.

Następnie dodajmy serię danych z inflacją.

Wykres z obiema seriami danych będzie wyglądał jak poniżej:

Wykres czytelnie przedstawia fakt, że mimo wzrostu przychodów, inflacja do 2012 roku przewyższała ten wzrost, a dopiero od 2013 roku firma mogła odnotować realną zmianę na plus.