Wprowadziłem do Power Query tysiące użytkowników – poprzez szkolenia Excel BI, Power BI i kursy POWER PRO oraz EXPERT w ramach społeczności I❤️DATA.
Pomimo upływu lat nadal uważam to narzędzie za największą rewolucję analityczną w Excelu od czasów tabel przestawnych. Wiele osób poznało ze mną dodatek od razu w obu aplikacjach: Excelu i Power BI. Zwykle powtarzam, że różnice między nimi są kosmetyczne, jednak teraz przyszedł czas na wyłapanie wszystkich odmienności.
Gdzie znajdziesz Power Query i jak odświeżysz zapytania?
W Excelu 365 Power Query znajdziesz na karcie Dane pod przyciskiem Pobierz dane. Tuż obok jest przycisk Odśwież wszystko, którym uruchomisz proces aktualizacji.
Tu znajdziesz informację, gdzie znaleźć PQ w poprzednich wersjach Excela:
https://www.youtube.com/watch?v=NNgW8fI-Vg8
W Power BI Desktop przyciski Pobierz dane i Odśwież znajdziesz od razu po uruchomieniu aplikacji na karcie Narzędzia główne. Od września 2025 r. można oprócz pełnego odświeżenia schematu i danych, wybrać tylko schemat lub tylko dane.
Jak odświeżać zapytania Power Query automatycznie?
W Excelu nastaw się na aktualizację ręczną. Większość użytkowników, otwiera plik > uruchamia prawy panel Zapytania i połączenia > klika Odśwież wszystko i upewnia się, że proces przebiegł poprawnie, patrząc na wyniki w Excelu i status zapytań.
We właściwościach zapytania znajdziesz dodatkowe opcje:
- Odśwież co… – tu ustawisz automatyczne uruchamianie procesu odświeżania co x minut. Plik musi być otwarty.
- Odśwież dane podczas otwierania pliku – nie musisz klikać Odśwież wszystko.
Istnieją niestandardowe sposoby, aby zautomatyzować odświeżanie bez użytkownika, ale wymagają użycia narzędzi zewnętrznych i skryptów VBA, Power Automate czy Power Shell.
W Excelu 365 przez przeglądarkę nie da się na ten moment tworzyć zapytań, ale można je odświeżać. Warunkiem jest, aby źródło danych było umieszczone w przestrzeni online (np. na SharePoint/OneDrive).
W Power BI Desktop wywołanie procesu odświeżenia jest ręczne, ale w Usłudze Power BI (w przeglądarce) można ten proces zautomatyzować na koncie płatnym Pro. Oprócz tego istnieje szereg technik uruchamiania tego procesu inaczej, np. przez Power Automate czy przez API Power BI Service.
💡Ciekawostka nt. Power Query w usłudze Power BI
Przepływy danych (ang. Dataflows) są odpowiednikiem Power Query w usłudze Power BI. Służą do stworzenia poprzedzającej warstwy danych danych, która może być wykorzystywana w wielu modelach semantycznych (raportach). Narzędzie ma bardzo podobny interfejs i zasadę działania. Kryje też kilka nowości w porównaniu z wersją stacjonarną w Excelu czy Power BI.
Więcej o dataflows: https://skuteczneraporty.pl/poznaj-przeplywy-danych-ang-dataflows-czyli-power-query-w-przegladarce/
PQ ma też dużo wspólnego z narzędziem Dataflows Gen2 w Microsoft Fabric.
Lista źródeł danych wspieranych przez Power Query
W Excelu znajdziesz najważniejsze źródła danych dla użytkownika: pliki, bazy danych SQL, Azure, platformę Power, usługi Online czy innych źródeł.
Nie wszystkie wersje Excela 365 mają taką samą listę. Przykładowo, tylko w wersji Microsoft 365 dla przedsiębiorstw (ang. Enterprise) znajdziesz connector do folderu SharePoint czy SAP HANA.
Power BI może się w tym zakresie pochwalić znacznie większym wachlarzem źródeł danych, w szczególności w zakładkach Baza danych, Azure, Usługi online i Inne.
Co interesujące, w obu narzędziach możemy podłączyć się do Modelu semantycznego usługi Power BI (w Excelu oglądamy go w tabeli przestawnej) i przepływów danych. Model semantyczny można też wczytać na poziomie zapytania, korzystając z łącznika Baza danych usługi SQL Server Analysis Services (w Excelu znajdziesz ją z dopiskiem „import”). Połączenie odbywa się przez XMLA Endpoint i wymaga pojemności Premium (Premium Per User lub Fabric Capacity).
Jest jednak źródło, które nie istnieje w Power BI, a jest w Excelu? Jakie?
Tabela lub zakres, które pochodzą z aktualnie otwartego pliku.
Jak ponownie otworzyć okienko Power Query?
W Excelu kliknij dwa razy lewym przyciskiem myszy dowolne zapytanie w prawym panelu Zapytania i połączenia.
Ewentualnie dłuższa droga wiedzie przez Dane > Pobierz dane > Uruchom edytora dodatku Power Query.
Skrót do PQ możesz dodać do paska narzędzi Szybki dostęp.
W Power BI Desktop zwykle klikniesz niebieski ołówek z karty Narzędzia główne o nazwie Przekształć dane.
Możesz też kliknąć prawym przyciskiem myszy na tabeli w prawym panelu Dane > Edytuj zapytania.
Jak wyłączyć ładowanie niepotrzebnych zapytań Power Query?
Kolejna różnica między Excelem a Power BI polega na dezaktywacji zapytań, które mają się odświeżać, ale nie mają ładować danych. W Excelu masz 2 opcje:
- Kliknij prawym przyciskiem w panelu Zapytania i połączenia > Załaduj do… > Utwórz tylko połączenie.
Pozostałe opcje ładowania omówiłem tu: https://skuteczneraporty.pl/jak-wstawic-tabele-przestawna-bezposrednio-na-zapytaniu-power-query-lekcja-7-w-kursie-pobieranie-danych-w-excelu-dla-finansistow/;
- Usuń arkusz z zapytaniem (polecam ten sposób).
Z kolei w Power BI Desktop opcję tę znajdziesz w samym Power Query i klikasz ją jeszcze przed załadowaniem danych do modelu danych. W prawym panelu Zapytania kliknij prawym przyciskiem myszy na zapytanie > Odznacz opcję Włącz ładowanie.
Jak zakończyć zapytanie Power Query?
Przycisk kończący nasze zapytanie jest w obu narzędziach w tym samym miejscu. W Excelu nazywa się Zamknij i załaduj, podczas gdy w Power BI Zamknij i zastosuj.
Czy Power Query blokuje aplikację?
W Excelu tak. Dopóki nie wyjdziesz z PQ, nie możesz podejrzeć aktualnie otwartego pliku i uruchomić innego.
W Power BI możesz działać jednocześnie na raporcie i w edytorze zapytań.
💡Ciekawostka Power Query dla Excela
Jeśli uruchomisz nową instancję Excela (przytrzymaj lewy Alt i kliknij ikonkę Excela na pasku zadań), możesz działać na innych Excelowych plikach podczas pracy w Power Query.
Gdzie rozpocząć nowe zapytanie w Power Query?
Przycisk Nowe źródło umieszczono w Excelu na końcu wstążki Narzędzia główne (1).
Natomiast w Power BI Desktop jest on tuż obok przycisku odświeżania (2).
W obu narzędziach możesz też kliknąć prawym przyciskiem myszy w panelu Zapytania > Nowe źródło (3).
💡Ciekawostka nt. przenoszenia zapytań Power Query
Zapytania (wraz z kodem języka M) możesz przenosić między oknami Excela i Power BI. W jednym narzędziu zaznacz wszystkie zapytania > prawy przycisk myszy > Kopiuj > przejdź do drugiej aplikacji > prawy przycisk myszy > wklej.
Zapytania możesz przenosić w podobny sposób do Przepływów danych usługi Power BI.
Czy w Power Query można stosować inne języki programowania?
Tak, ale tylko w Power BI Desktop. Na końcu karty Przekształć znajdziesz dwa przyciski, których nie ma w Excelu:
- Uruchom skrypt języka R
- Uruchom skrypt języka Python
Dany język i towarzyszący mu serwer muszą być zainstalowane na Twoim komputerze.
Oto przykład wykorzystania R do eksportu danych z PQ do Excela:
Jak zdiagnozować i poprawić wydajność zapytania Power Query?
Kolejna różnica wynika z dodatkowej zakładki w interfejsie, którą znajdziesz tylko w Power BI Desktop. Mowa o karcie Narzędzia.
Są tu narzędzia służące do optymalizacji działania zapytań.
W Power BI Desktop jest jeszcze karta Pomoc, ale zawiera głównie szereg linków do stron internetowych.
Jak Power Query komunikuje błędy w danych zapytania?
W Excelu spodziewaj się dodatkowych informacji w panelu Zapytania i połączenia – obok liczby wierszy.
W Power BI Desktop pojawia się czerwona flaga tuż po odświeżeniu.
Gdzie Power Query działa szybciej?
W moich wewnętrznych testach zdecydowanie wygrywa Power Query po stronie Power BI Desktop. Wynika to głównie z optymalizacji pamięci RAM i lepszego zarządzania pamięcią podręczną.
Znasz inne różnice między Power Query w Excelu i Power Query w Power BI?
Podziel się w komentarzu.
