O cyklu „Co nowego w programie Excel 2013?”

Artykuł jest częścią cyklu, w którym szczegółowo opisujemy wszystkie nowości programu Microsoft Excel 2013. Dotychczas w serii ukazały się:

Co nowego w programie Excel 2013?
Quick Analysis – szybka analiza danych w programie Excel 2013
Flash Fill – wypełnianie błyskawiczne w Excel 2013
Współczynnik Dane/Atrament w programie Excel 2003, 2007, 2010 i 2013
Oś czasu – nowy sposób na filtrowanie dat na dashboardzie w programie Excel 2013
Wykres bąbelkowy w Excel 2013 – dodawanie opisów bąbelków
Wykres kombi, czyli wykres z dwiema osiami w programie Excel 2013
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (1/4) – Jak wstawić tabelę przestawną opartą o kilka różnych tabel?
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (2/4) – Wykres przestawny bez tabeli przestawnej
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (3/4) – Szybka eksploracja danych w tabeli przestawnej
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (4/4) – Szybka eksploracja i drążenie (drill-down) na wykresie przestawnym

Formatowanie warunkowe

Sposób na najszybsze uzmysłowienie liczb. Jako że jesteśmy wzrokowcami, kolory działają na nas bardzo intensywnie. Zdecydowanie łatwiej jest odczytać dane, które przyjmując wartości z odpowiednich przedziałów oznaczone są konkretnym kolorem niż setki liczb, które oczywiście możemy odczytać. Jednak znalezienie odpowiednich wartości zajęłoby nam stosunkowo dość dużo czasu. O formatowaniu warunkowym mogliście już czytać w artykule Mapa cieplna w Excelu. Jak użyć tego narzędzia? Weźmy za przykład sprawdzenie sprzedaży kilku produktów w różnych sklepach. Założyliśmy, że w danym miesiącu w każdym sklepie zostanie sprzedane co najmniej 30000 sztuk. Czy każdy ze sklepów osiągnął ten próg? Po zaznaczeniu danych źródłowych wybieramy mały przycisk, który pojawi się po prawej stronie Szybka analiza (Ctrl + Q) > Większe niż… W pierwszą komórkę należy wpisać naszą minimalną sprzedaż, czyli 30000. Następnie do wyboru mamy różne opcje wyglądu komórek z danymi, które spełniają określony warunek. W ten sposób otrzymujemy wyraźny i przejrzysty komunikat o sklepach, którym udało się osiągnąć wymagany próg sprzedaży, jak również od razu widzimy, którym nie udało się tego dokonać.

Wykresy przebiegu w czasie

Miniwykresy, które umożliwiają wizualizację danych tabelarycznych. Przeczytacie o nich więcej w artykule Wykresy przebiegu w czasie w Excelu, czyli miniwykresy, które są analityczną iskrą (ang. sparklines). Jednak już teraz znalezienie tej opcji jest znacznie ułatwione dzięki przyciskowi Szybkiej analizy.

Inne sposoby na szybką analizę danych

Poza omówionymi wyżej funkcjami mamy też możliwość dodawania do tabeli z danymi różnych elementów bez wpisywania potrzebnych funkcji. Po zaznaczeniu danych źródłowych i wybraniu przycisku Szybka analiza możemy dodać sumy, średnie, czy procentową wartość sumy zarówno dla poszczególnych kolumn jak i wierszy w zależności od tego które z tych elementów są najbardziej przydatne. Mamy też możliwość przenieść nasze dane na wykres, przy czym w tej sytuacji należy pamiętać o wyborze jego odpowiedniej formy. Artykuły, które Wam w tym pomogą to- Siedem zasad skutecznych wykresów, Cztery naprawdę skuteczne wykresy, Wykresy, których należy unikać, Podstawy formatowania wykresów.

Poznaj cały cykl „Co nowego w programie Excel 2013?”

Co nowego w programie Excel 2013?
Quick Analysis – szybka analiza danych w programie Excel 2013
Flash Fill – wypełnianie błyskawiczne w Excel 2013
Współczynnik Dane/Atrament w programie Excel 2003, 2007, 2010 i 2013
Oś czasu – nowy sposób na filtrowanie dat na dashboardzie w programie Excel 2013
Wykres bąbelkowy w Excel 2013 – dodawanie opisów bąbelków
Wykres kombi, czyli wykres z dwiema osiami w programie Excel 2013
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (1/4) – Jak wstawić tabelę przestawną opartą o kilka różnych tabel?
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (2/4) – Wykres przestawny bez tabeli przestawnej
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (3/4) – Szybka eksploracja danych w tabeli przestawnej
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (4/4) – Szybka eksploracja i drążenie (drill-down) na wykresie przestawnym

Artykuł „Co nowego w programie Excel 2013?” jest wstępem do całego cyklu, w którym szczegółowo opisujemy wszystkie nowości. Dotychczas w serii ukazały się:

Quick Analysis – szybka analiza danych w programie Excel 2013
Flash Fill – wypełnianie błyskawiczne w Excel 2013
Współczynnik Dane/Atrament w programie Excel 2003, 2007, 2010 i 2013
Oś czasu – nowy sposób na filtrowanie dat na dashboardzie w programie Excel 2013
Wykres bąbelkowy w Excel 2013 – dodawanie opisów bąbelków
Wykres kombi, czyli wykres z dwiema osiami w programie Excel 2013
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (1/4) – Jak wstawić tabelę przestawną opartą o kilka różnych tabel?
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (2/4) – Wykres przestawny bez tabeli przestawnej
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (3/4) – Szybka eksploracja danych w tabeli przestawnej
Tabele i wykresy przestawne Excel 2013 (4/4) – Szybka eksploracja i drążenie (drill-down) na wykresie przestawnym

Wygląd

Pierwszą różnicę widać od razu po uruchomieniu programu. Chodzi tutaj o przejrzysty interfejs głównie w jasnych kolorach. Twórcy starają się zmaksymalizować współczynnik dane/atrament.

Zobacz także szczegółowe porównanie strony wizualnej i współczynnika dane/atrament między poszczególnymi Excelami.

Możliwość otwarcia wielu okien

Praca tylko w jednym oknie męczyła każdego, kto dużo pracował z Excelem. Na szczęście, już nie trzeba się z tym męczyć, bo twórcy programu wprowadzili nowość- teraz nowy skoroszyt jest otwierany w nowym oknie, co zdecydowanie ułatwia pracę na kilku skoroszytach równocześnie.

Gotowe szablony

Nowa wersja pomaga znacznie szybciej rozpocząć pracę. Od razu po otwarciu programu dostajemy pewną podpowiedź- na życzenie możemy otworzyć pusty skoroszyt bądź któryś z zaproponowanych szablonów ułatwiających pracę. Poza pomocą skierowaną do przedsiębiorców (przykładowo zestawienie zysków i strat, raport wydajności projektu) znajdziemy tu także wzory śledzenia postępów w odchudzaniu, czy rejestr obecności ucznia. Czego dusza zapragnie…

Quick Analysis – szybka analiza

Szybka analiza danych to narzędzie, które umożliwia sprawną zmianę tabeli w taką, która pokaże nam więcej niż liczby. Dzięki małemu przyciskowi pojawiającemu się przy zaznaczeniu komórek z danymi możemy do naszej tabeli dodać sumy, sformatować ją tak aby wyraźnie pokazała nam gdzie znajdują się większe, gdzie mniejsze wartości, a także stworzyć wykres, czy tabelę przestawną bez szukania każdej z tych funkcji we wstążce. Przeczytaj więcej o funkcji Quick Analysis.

Kolejnym elementem ułatwiającym szybką analizę jest możliwość użycia fragmentatorów, już teraz nie tylko w tabeli przestawnej, ale także w tej zwykłej. O tym jak stworzyć dynamiczny dashboard z użyciem fragmentatorów pisaliśmy już wcześniej.

Flash fill – wypełnianie błyskawiczne

Wypełnianie błyskawiczne także usprawni naszą pracę. Męczy Cię wpisywanie wielu danych w jakiś sposób zależnych od tych z innych komórek? Przy kolumnie z imieniem i nazwiskiem musisz zrobić osobną kolumnę z samym nazwiskiem? Ręcznie wpisywanie byłoby bardzo nużące. Można to zrobić za pomocą funkcji „Tekst jako kolumny”, tylko po co się tak męczyć?

Teraz Excel sam wykryje związek między tym co wpisujesz, a danymi z komórek obok. W ten sposób nie napracujesz się ciężko- program wypełni kolumnę za Ciebie po kliknięciu przycisku Enter. Możesz także uruchomić wypełnianie wciśnięciem Ctrl+e.

Zobacz więcej przykładów użycia Wypełniania błyskawicznego – Flash Fill.

Wizualizacja danych na wykresach w programie Excel 2013

Po pierwsze Excel zaproponuje optymalny wykres odpowiadający Twoim danym.

Po drugie bardzo szybko go sformatujesz przy pomocy trzech przycisków pojawiających się tuż przy wykresie, tj. Elementy wykresu- przycisk umożliwiający dodawanie, usuwanie lub zmianę tytułu, legendy, linii siatki, czy etykiet danych; Style wykresu- czyli dostosowanie stylu i palety kolorów używanej do prezentacji danych; Filtry wykresu- ujawnienie lub ukrycie elementów.

Po trzecie do etykiet danych można dołączać sformatowany tekst, a także wyeksponować je w różnych kształtach.

Nowa wersja umożliwia także wyświetlanie animacji na wykresach, co ułatwia odbiór zmian w danych.

Co więcej, proponowana kolorystyka jest zgodna z paletą opisaną w artykule Dziewięć zasad skutecznego użycia koloru.

Zobacz przykład z nowościami dla wykresu bąbelkowego Excel 2013.

Nowe funkcje programu Excel 2013

Nowe funkcje pojawiają się w każdej odsłonie programu Excel, co znacznie zwiększa szeroki wachlarz możliwości. Tym razem twórcy skupili się głównie na utworzeniu funkcji sieci Web, inżynierskich, matematycznych i trygonometrycznych. Łącznie jest ich dokładnie 50.

Tabele i wykresy przestawne w programie Excel 2013

Nie zapomniano o tym istotnym elemencie programu, który jednak wielu osobom przysparzał zmartwień i problemów. Excel proponuje kilka form tabeli przestawnej odpowiadającej danym. Możliwość podglądu pozwoli Ci na sprawne przejrzenie sugerowanych tabel i wybranie tej optymalnej. O tym jak stworzyć tabelę przestawną przeczytacie we wcześniejszym artykule.

Co więcej, już teraz można stworzyć różne rodzaje tabel przestawnych korzystających z tej samej listy pól, a także tabele przestawne posługujące się wieloma tabelami. Excel 2013 umożliwia też generowanie relacji między tabelami oraz tworzenie osi czasu, co ułatwia analizę i wizualizację danych. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule nt. wstawiania tabeli przestawnej opartej o kilka różnych tabel.

Kolejnym ulepszeniem jest możliwość tworzenia autonomicznych wykresów przestawnych, czyli takich, które są niezależne od tabel przestawnych, które wykorzystują funkcje Wyszczególnij i Uogólnij, które są łatwiejsze w przenoszeniu i kopiowaniu. Szczegółowo możesz o tym przeczytać w oddzielnych wpisach o wykresie przestawnym stworzonym bez tabeli przestawnej. Bardzo wiele miejsca poświęciliśmy także funkcjonalności drążenia, która umożliwia szybką eksplorację danych w tabeli przestawnej oraz szybką eksplorację na wykresie przestawnym.

Zapisywanie w nowym formacie pliku

Swój arkusz kalkulacyjny możesz zapisać w formacie Strict Open XML (*xlsx), dzięki któremu nie ma problemu z rokiem 1900, który był błędnie uznany przez Excel za rok przestępny, a otwierając w Excelu 2013 plik zapisany w Excel 2010 otrzymujemy informację o „Trybie zgodności”.

Mała ciekawostka: Pewnie wszyscy wiedzą, że rok przestępny to ten podzielny przez 4. Jednak od każdej reguły istnieją wyjątki. W tym przypadku chodzi o lata podzielne przez 100, a niepodzielne przez 400- te nie są latami przystępnymi. Zatem rok 2000 był rokiem przestępnym, natomiast w roku 1900, czy 2100 nie znajdziemy w kalendarzu 29 lutego.

Excel 2013 PowerPivot – tworzenie modelu danych

W pakiecie Office Professional Plus dodatek PowerPivot jest zainstalowany automatycznie. Dodatek ten umożliwia tworzenie modelu danych za pomocą łączenia danych z różnych źródeł takich jak bazy danych, tabele Excel czy Internetu i stosowanie na nich obliczenia i zaawansowane formuły stosując język DAX (Data Analysis Expressions). Znacznie ułatwia to łączenie danych, tworzenie zaawansowanych formuł i zestawień w formie tabel i wykresów przestawnych na bazie wielu źródeł. Temat jest na tyle ciekawy i szeroki, że utworzyliśmy oddzielny serwis PowerView.pl, w którym znajdziesz więcej informacji na ten temat.

Jest to dodatek odpowiedzialny za tworzenie modelu danych, na podstawie którego tworzymy potem raport przy pomocy PowerView bądź też tabeli przestawnej. W PowerPivot możemy importować dane z bardzo różnorodnych źródeł  (zachowując relację pomiędzy poszczególnymi tabelami), wykonywać zaawansowane analizy poprzez tworzenie nowych kolumn oraz miar (z wykorzystaniem języka Data Analysis Expressions), ukrywać poszczególne kolumny bądź tabele przed narzędziami klienta (czyli przed PowerView oraz tabelami przestawnymi) lub też nadawać tym elementom opisy, które będą się pojawiać w PowerView. Samo tworzenie modelu danych było już możliwe w programie Excel – dodatek PowerPivot nie jest do tego niezbędny, jednakże znacznie ułatwia te zadanie i pozwala w poglądowy sposób śledzić zależności pomiędzy poszczególnymi tabelami.

Przeczytaj więcej, o tym, co to jest PowerPivot i do czego służy.

PowerView w programie Excel 2013

Power View to narzędzie umożliwiające tworzenie różnych form wizualizacji danych w jednym arkuszu. Chodzi tu o interaktywne raporty, tzw. dashboardy. Dodatek umożliwia wykorzystanie tabel, macierzy, czy wykresów i stworzenie interakcji między nimi.

Microsoft reklamuje ten dodatek jako narzędzie do analizy, wizualizacji i prezentacji danych umożliwiający intuicyjną analizę ad-hoc, to znaczy – to znaczy służącą do zrealizowania celów obecnego klienta, do zaspokajania doraźnych potrzeb. Przy tym działamy na danych które znajdują się w naszym modelu, który możemy stworzyć w programie PowerPivot. PowerView składa się z powierzchni (z języka angielskiego nazywaną canvas) na której wyświetlamy mapy, wykresy, tabele oraz fragmentatory w obszarze jednego okna. Tworzymy w ten sposób tzw. dashboard. Jest to dużo szybsza droga w porównaniu do tworzenia analogicznego dashboardu w arkuszu Excela, oferuje też więcej możliwości interakcji.

Przeczytaj więcej o tym, co to jest PowerView i do czego służy.

(odpowiednio 0,57 zł za kWh w styczniu 2010 roku, a w lipcu 2013 – 0,66 zł oraz 4,01 zł za litr w styczniu 2010; 5,56 zł w lipcu 2013). Do osiągnięcia tego celu świetnie nadadzą się wskaźniki cen.

Notka językowa: Można spotkać się z różnymi nazwami poniższych operacji – najczęściej w języku polskim mówi się o wskaźnikach cen, jednakże niektórzy używają słowa indeksowanie (od angielskiego indexing). W naszym kraju słowo jest częściej stosowane w innym znaczeniu, powiązanym z pozycjonowaniem stron internetowych w wyszukiwarkach.

Co to są wskaźniki cen?

Jest to po prostu przekształcenie wartości liczbowych na procentowe – najczęściej za 100 % przyjmuje się dane z najdawniejszego okresu, a następnie przyrównuje się kolejne wartości do tej liczby. Najprościej będzie to wytłumaczyć na przykładzie:

Obliczeń, jak łatwo zauważyć, dokonujemy na zasadzie prostych proporcji.

Teraz możemy porównać wzrost cen obu produktów i wyciągać wnioski (np. olej napędowy podrożał ponad dwa razy bardziej niż energia elektryczna)

Kiedy mogą przydać się wskaźniki cen?

– przy porównywaniu wahań cen produktów, które znacznie się różnią i/lub nie da się zastosować innego sposobu ze względu na różne jednostki.

– pomagają zrozumieć zmiany cen produktów względem siebie (jeżeli są ze sobą powiązane, jak olej napędowy i benzyna) lub względem ważnych wydarzeń (np. powstanie nowego producenta energii elektrycznej stwarza warunki konkurencyjności, co za tym idzie – obniżenie cen energii)

– inne – w dużej mierze jest to zależne od kreatywności.

Jak zrobić wykres wskaźników cen? Czyli krótka instrukcja w pięciu krokach.

Załóżmy, ze naszym zadaniem jest porównanie cen energii elektrycznej, ciepłej wody, gazu ziemnego, benzyny bezołowiowej czy też oleju napędowego. Informacje na temat ich cen można łatwo znaleźć na oficjalnej stronie GUS.

Ciekawostka: oprócz tego w badaniu GUS można znaleźć porównanie cen z ostatnich trzech lat takich produktów i usług, jak:

– ondulacja na zimno włosów damskich

– upranie bielizny pościelowej z maglowaniem

– koszula męska, bawełna z poliestrem, długi rękaw

– bilet do kina.

Krok 1. Uporządkuj swoje dane. Możesz użyć swoich danych, bądź też skorzystać z przykładowego pliku Excela. Powinny wyglądać podobnie jak na obrazku poniżej

Krok 2. Oblicz wskaźniki cen

Dla każdego produktu pierwsza wartość (ze stycznia 2010 roku) odpowiada 100%. Dalej obliczamy wartości wskaźników przy pomocy prostej proporcji:

Robimy tabelkę, w której zamiast cen będą ich wskaźniki:

Krok 3. Utwórz wykres

Zaznacz wszystkie dane i stwórz wykres liniowy. Zobaczysz zapewne coś podobnego do poniższego obrazka:

Krok 4. Sformatuj swój wykres

Wykres wskaźników cen jest typowym wykresem liniowym – dlatego też zabiegi mające na celu poprawę jego jakości nie będą nadto ekstrawaganckie.

Wszystkie linie startują w jednym punkcie oraz mają podobny przebieg – siłą rzeczy na wykresie może być trochę „ciasno”. Można temu zapobiec poprzez zmianę skali na osi pionowej – nie musi się zaczynać od zera, ta zasada obowiązuje tylko w wykresach kolumnowych (Dlaczego? Mogliście o tym przeczytać już tutaj). Robimy to poprzez kliknięcie prawym klawiszem na oś, wybranie opcji Formatuj oś, a następnie przy słowie Minimum wybieramy Stała, po czym wpisujemy wybraną przez nas liczbę. Powinniśmy tak dopasować skalę, aby zaczynała się nieco poniżej  wartości najniższej przedstawianej przez wykresy.

Warto też przenieść legendę w wolne miejsce wykresu – nie ma potrzeby, aby zabierała dodatkowe miejsce obok obszaru kreślenia. Nadajemy osiom oraz ich opisom mniej intensywny, szary kolor. Możemy także poeksperymentować trochę z kolorystyką wykresów – zmienić kolory automatyczne na wybrane przez nas.

Pamiętajmy też o interwale pomiędzy datami na osi poziomej – powinniśmy zachować kompromis pomiędzy dokładnością wykresu a jego przejrzystością.

Przykładowy wykres może wyglądać tak:

Krok 5. Stwórz tabelkę

Całkiem rozsądnym pomysłem jest stworzenie tabelki, w której zamieszczone będą podstawowe informacje dotyczące ceny – na przykład cena początkowa i końcowa. Da to pojęcie o jakich kwotach jest mowa – sam wykres nie przekazuje tej informacji.  Przykładowa ramka może wyglądać w następujący sposób:

Uwagę przyciągają strzałki w kolumnie „Wzrost” – jest to efekt formatowania warunkowego. Informują one o całościowym wyniku wahań poszczególnych wartości, bez potrzeby analizowania wykresu. Jak je zrobić?

Zaznaczamy interesujące nas komórki z danymi, po czym wchodzimy w menu Formatowanie warunkowe w zakładce Narzędzia główne. Wybieramy opcję Nowa reguła.

Otworzy się okno dialogowe „Nowa reguła formatowania”:

Ustawiamy opcje tak jak na powyższym obrazku – Zestawy ikon jako styl formatowania, strzałki (bądź też symbole) jako styl ikony. Ustalamy, przy jakich wartościach mają być wyświetlane poszczególne ikony. Klikamy OK, po czym kontrolujemy czy wszystko w tabelce wyświetla się prawidłowo.

Pozostaje wklejenie tabelki na obszar wykresu. Kiedy robimy proste Kopiuj – Wklej, kopiujemy formuły i wartości, nie zaś obraz tabelki. Jak więc to zrobić? Sposoby są trzy:

– wklejenie tabelki do programu Paint, na następnie do wykresu;

– wklejenie tabelki jako obrazek do programu Word, a następnie przeklejenie go do wykresu;

– wklejenie tabelki za pomocą opcji Wklej > Obraz :

Końcowy efekt naszej pracy powinien być zbliżony do poniższego:

Co sądzicie o wskaźnikach cen, czy też – indeksowaniu? Znacie może inne ich zastosowania? A może wiadomo Wam o innych sposobach porównywania tego typu danych? Podzielcie się swoim doświadczeniem w komentarzach.

Plik Excela do pobrania: indeksowanie – wskaźniki cen

Wykres panelowy jest bardzo użyteczną techniką przedstawiania wielowymiarowych danych poprzez powtórzenie takiego samego układu na kilku wykresach tworzących panel. Dokładniejsze wyjaśnienie, czym są wykresy panelowych znalazły się w artykułach o wykresie panelowym. Teraz przybliżone zostanie tworzenie wykresu panelowego poprzez kopiowanie jednego wykresu w celu uzyskania poniższego efektu:

Krok 1: Przygotuj dane

Możecie skorzystać z przygotowanych danych, które znajdziecie w załączonym Excelu (link znajdziecie pod tekstem). Są to dane na temat sprzedaży w restauracji różnych rodzajów pierogów w zależności od ich zawartości, pory roku oraz roku sprzedaży.

Krok 2. Stwórz wykres warstwowy (ang. area chart)

Wykres należy stworzyć na podstawie danych z jednego okresu, zaznaczając je i wybierając Wstawianie > Wykres warstwowy:

Należy uważać, aby nie wstawić wykresu warstwowego skumulowanego – chcemy porównać sprzedaż, a wstawienie wykresu skumulowanego w tym wypadku spowodowałoby zafałszowanie danych. Trzeba też zadbać o prawidłowe etykiety osi poziomej (poszczególne lata).

W tym momencie nasz wykres powinien wyglądać następująco:

Krok 3: Sformatuj swój wykres i zmniejsz go

Zaznacz pole niższego wykresu i zamień jego kolor na biały poprzez kliknięcie prawym klawiszem w jego polu > wybranie Formatuj serię danych > Wypełnienie > Wypełnienie pełne.

Należy usunąć legendę – wkrótce stanie się ona zbędna. Następnie zmniejsz go tak, aby zmieścić cztery takie wykresy w polu które masz do dyspozycji, przy jednoczesnym zachowaniu jego czytelności:

Uwaga: Wykres na dole jest biały, a nie przezroczysty, a co za tym idzie – nie widać na nim linii siatki. Źle to wygląda, gdy takowe występują ponad wykresem, lecz pod nim – już nie. Dlatego też powinniśmy je skasować.

Krok 4. Dodaj te same dane jeszcze raz do wykresu.

Można to zrobić na dwa sposoby:

1. Zaznaczyć dane > wybrać opcję Kopiuj > zaznaczyć wykres > wybrać opcję Wklej.

2. Zaznaczyć wykres > kliknąć prawym klawiszem > wybrać Zaznacz dane > dodać kolejne dwie serie tych samych danych.

Jeżeli wszystko zostało zrobione dobrze, do wykresu powinny dołączyć dwie warstwy o takim samym kształcie co warstwy je poprzedzające:

Krok 5: Zamień nowe serie wykresu warstwowego na liniowy

Na wykresie powinny być teraz cztery serie danych: dwie dodane na początku podczas tworzenia wykresu i dwie dodane w poprzednim kroku. Pozwala nam to na zmienienie ostatnich dwóch rodzajów wykresu z warstwowego na liniowy. Dokonujemy tego poprzez zaznaczenie poszczególnych serii danych > wybranie opcji Zmień typ wykresu w zakładce Projektowanie > wybranie interesującego nas rozwiązania:

Wykres powinien wyglądać teraz tak:

Krok 6: Popracuj nad wyglądem wykresu

Jeden z najprzyjemniejszych etapów pracy, gdzie wiele zależy od użytkownika. Nie jest trudno zauważyć, że w tym wykresie znaczną rolę odgrywają kolory. Z tego powodu warto stosować się do zasad użycia koloru.

Przykładowy wygląd wykresu:

Krok 7: Skopiuj wykres 4 razy, zmieniając dane.

Efekt finalny powinien wyglądać podobnie jak poniżej:

Uwaga: Po skopiowaniu i zmienieniu danych, sprawdź zakres osi – dla każdego wykresu powinna być taka sama wartość maksymalna. Jeżeli tak nie będzie, czytający wykres może odnieść mylne wrażenie co do zależności pomiędzy poszczególnymi porami roku (w tym przypadku).

Plik do pobrania z przykładem: Analiza trendu i sezonowości sprzedaży na wykresie panelowym

Co sądzicie o takich wykresach? Podzielcie się swoimi opiniami w komentarzach.

Na przedstawionym poniżej wykresie znajdziemy przykład błędnego ujęcia osi czasu:

Pierwsza rzecz, która rzuca się w oczy, to brak 2011 roku na wykresie. Czy ma to jakieś znaczenie?

Problem

Cechą charakterystyczną skali interwałowej, użytej na tym wykresie, jest stosowanie jednakowych odstępów na wykresie dla kolejnych, równych interwałów (choć nie wszystkie miesiące są sobie równe – styczeń vs luty, tak samo jak nie wszystkie lata – 365 vs 366 dni). Zatem przekłamanie na powyższym wykresie następuje poprzez nadmierne przyspieszenie wzrostu udziału smartfonów na polskim rynku, co obrazuje poniższy rysunek. Linia trendu idzie szybciej w górę (wykresy błędnie) niż w rzeczywistości ma to miejsce (wykresy prawidłowo).

Rozwiązanie

Wyjść z sytuacji jest kilka:
1. Znaleźć dane za brakujący okres (osoba tworząca prognozę dla rynku smartfonów na pewno prognozowała też pewien wzrost dla 2011 r.). Tak jak na pierwotnym wykresie konieczne jest umieszczenie adnotacji, że prezentowane dane są prognozą (lub szacunkiem).

2. Tak jak na wykresie 2. można zostawić puste miejsce tam, gdzie normalnie stałaby kolumna. Wykres kolumnowy można w tym przypadku zastąpić punktowym.

3. Wykres kolumnowy można uzupełnić (tak jak na wykresie 2.) linią trendu z adnotacją, że linia ta powstała jako prognoza trendu.

Dane za niepełny rok

Co zrobić, gdy mamy dane za wszystkie lata, ale ostatni rok jest niepełny? Błędne jest zasygnalizowanie innego zakresu czasowego na osi czasu (oś x), gdyż oko i tak będzie porównywać wysokość kolumn

Aby porównywać jabłka do jabłek, a nie jabłka do gruszek, należy dodać do wykresu oznaczenie, że jego część jest prognozą lub porównywać do siebie dane na koniec listopada każdego roku.

PS.

Każda okazja do promowania skutecznych rozwiązań jest dobra. Wraz z wykresem omówionym powyżej w artykule pojawił się udział platform mobilnych w Polsce.

Główną zaletą tego wykresu jest selektywne użycie koloru (tylko kolor zielony w różnych odcieniach), jednak jak udowodniono wcześniej, wykres kołowy nie należy do optymalnych rozwiązań graficznych. Nieustannie zachęcam do zastępowania go wykresem kolumnowym, który wspiera proces percepcji.

Kopiowanie

Najprostszym sposobem stworzenia wykresu panelowego w Excelu jest skopiowanie jednego wykresu wiele razy i ułożenie elementów w panel. Przykładowo, wykres panelowy składający się z czterech wykresów możemy umieścić obok siebie w jednym lub dwóch rzędach.

Jeden wykres

Jak jednak zrobić wykres panelowy, który pojawił się we wpisie o telewizji? Trik polega na tym, że tworzymy dwa wykresy w jednym – punktowy i kolumnowy. Wykres punktowy zapewni nam przedstawienie linii, a wykres kolumnowy umożliwi pokazanie etykiet danych.
Najpierw przygotowujemy dane. Na potrzeby wykresu punktowego tworzymy sztuczną serię zawierającą kolejne liczby. Między danymi za 2010 i 2011 rok robimy przerwę, aby nazwa stacji wyświetlała się na symetrycznie.

Mając przygotowane dane, możemy przystąpić do tworzenia wykresu punktowego. Będzie on składał się z 4 serii (jedna dla każdej stacji), danymi na osi X będą kolejne liczby z pierwszej kolumny, a na osi Y dane odnośnie wpływów.


Efektem będzie poniższy wykres:

Teraz dla każdej serii dodajemy linię trendu i usuwamy z wykresu punkty. Po usunięciu legendy, linii siatek i korekcie formatowania otrzymamy poniższy wykres:

Następnie dodajemy dodatkową serię danych, która posłuży do stworzenia etykiet osi.

Zaznaczamy tę pojedynczą serię (jeżeli nie trudno ją złapać na wykresie można skorzystać z listy Elementy wykresu) i zmieniamy typ wykresu (tylko dla tej serii!) na kolumnowy. W efekcie tych przekształceń i korekty formatowania otrzymamy wykres końcowy:

Powyższy wykres znaleźć można w pliku: wykres panelowy w Excelu.xls.