Jest tam szereg aplikacji, które mogą być pomocne w analizie i wizualizacji danych. Część aplikacji jest darmowa, część jest płatna, ale zazwyczaj możliwe jest wypróbowanie ich za darmo przez okres próbny. Do oceny wybrałem 3 aplikacje, których używanie może rozszerzyć nasz arsenał wizualizacji.

Gdzie znaleźć aplikacje dla Excel?

Zainstalowane aplikacje są dostępne na karcie Wstawianie w Moich aplikacjach.  Przed instalacją musimy jednak pobrać dodatki ze Sklepu.

Po wejściu do Sklepu wyświetlają się aplikacje dostępne dla pakietu Office. Są podzielone na kategorie: analiza danych, CRM, mapy i kanały informacyjne, narzędzia, polecane przed redaktora itd.

Instalacja i uruchomienie aplikacji Bing Maps

Pierwszą aplikacją, jaką zainstalujemy i wypróbujemy, będzie aplikacja Bing Maps. Aplikacja została udostępniona przez Microsoft Corporation za darmo. Po kliknięciu na nazwę (bądź ikonę) pojawia się informacja o aplikacji. Aby ją zainstalować klikamy polecenie Ufaj.

Następnie przekieruje nas do okna przeglądarki, gdzie możemy znaleźć więcej informacji o aplikacji oraz polecenie Dodaj, które wybieramy.

Następnym krokiem jest konieczność zalogowania się do swojego konta Office (zainstalowane aplikacje będą dostępne tylko po zalogowaniu się).

Teraz potwierdzamy zamiar dodania aplikacji poprzez kliknięcie Kontynuuj.

Pojawiają się informacje pomocne do uruchomienia dodatku.

Następnie wybieramy Moje aplikacje z zakładki Wstawianie.

Aplikacja Bing Maps jest już dostępna dla użytkownika.

Zaznaczamy ikonę oraz nazwę aplikacji i klikamy Wstaw.

Po wybraniu aplikacji pojawia się okno startowe.

Aplikacja podpowiada jak powinny wyglądać dane źródłowe.

W ustawieniach jest możliwość wyboru jednego z trzech typów mapy (automatyczna, drogowa, z lotu ptaka) oraz wyświetlania wielu punktów jako wykresu kołowego albo okręgów). Można także wyświetlać legendę oraz zmienić kolor wyświetlanych danych.

Praktyczne zastosowanie Bing Maps do wizualizacji danych

Jakie zalety ma mapa Bing? Przede wszystkim daje wewnątrz Excela dostęp do mapy i wizualizacji danych na mapie (inne opcje pracy z mapami w Excelu to Mapa Polski Excel lub dodatek Power View do programu Excel, dostępny w wersji Excel 2013 Professional Plus). Aplikacja bazuje na bardzo aktualnych i dokładnych mapach HERE, więc lokalizacje możemy przedstawiać z dużą dokładnością. Wystarczy wprowadzić tabelę z danymi, zaznaczyć dane (w moim przykładzie z nazwą województwa oraz liczbą ludności), a następnie wybrać Bing Maps i polecenie Wstaw.

Dane z liczbą ludności pojawiły się w postaci okręgów na mapie Polski. Wielkość bąbelka zależy od liczebności województwa – jest to sposób identyczny z tym opisanym w artykule o wykorzystaniu wykresu bąbelkowego do analizy danych na mapach.

W ustawieniach możemy zmienić kolor pinezki.

Możemy również przełączyć widok mapy na mapę z lotu ptaka.

Jest także możliwość filtrowania wyświetlanych danych.

Instalacja aplikacji Bubbles

Kolejną aplikacją, którą zainstalujemy będzie bezpłatna aplikacja Bubbles.

Po kliknięciu na ikonę (lub nazwę) pojawia się więcej informacji o aplikacji). Wybieramy polecenie Ufaj.

Po przejściu procesu instalacyjnego (identycznego jak w przypadku Map Bing) oraz po uruchomieniu aplikacji w Excelu pojawia się okno z bąbelkiem, przez który ładujemy dane.

Praktyczne zastosowanie aplikacji Bubbles w Excelu 2013

Aplikacja Bubbles pozwala tworzyć wykres złożony z losowo wygenerowanych bąbelków, które prezentują wartości liczbowe. Jest efektownym, ale nieefektywnym sposobem wizualizacji, który może zwiększać atrakcyjność naszego przekazu. Idealnie nadaje się do infografik. Bąbelki można tworzyć także np. w programie Tableau. Dane wykorzystane w przykładzie Bing Maps wykorzystamy także w aplikacji Bubbles.

Po wybraniu dwóch kolumn danych klikamy OK i otrzymujemy

Pojawia się 16 bąbelków prezentujących dane dla poszczególnego województwa. Bąbelkami można nawigować oraz modyfikować efekty wyświetlania.

Rozmiar bąbla zależy od liczebności województwa, a jego kolor od PKB na 1 mieszkańca. Widzimy, że dobre praktyki wykorzystania koloru nie znalazły tu zastosowania.

Instalacja i uruchomienie SmartCharts for Excel

Trzecim instalowanym dodatkiem dla Excela będzie SmartCharts. Przechodzimy ten sam proces instalacyjny jak w przypadku dwóch poprzednich aplikacji.

Po uruchomieniu aplikacji z prawej strony arkusza Excel pojawia się okno, przez które możemy załadować dane źródłowe.

Praktyczne zastosowanie aplikacji SmartCharts for Excel

Aplikacja SmartCharts daje dużo interaktywnych możliwości prezentowania danych. Poza tradycyjnymi sposobami wizualizacji danych, takimi wykresy kołowy i kolumny, mamy możliwość tworzenia m.in. wykresu bąbelkowego czy mapy drzewa. Niestety próżno szukać w tym dodatku wykorzystania zasad wizualizacji danych, co na pierwszy rzut oka widać przy wykorzystaniu koloru. W poniższym przykładzie ponownie wykorzystam dane dla województw.

Po uruchomieniu aplikacji pojawia się okno z poniższym wyborem.

Wybierzmy Select Table. Polecenie umożliwi wybór danych źródłowych.

Zaznaczamy całą tabelę.

Po wczytaniu się danych pojawiły się koła z nazwami województw. Do wyboru jest wyświetlanie danych, m.in., jako sumę, średnią, itd.

Mamy możliwość wyboru, które z danych źródłowych zostaną wyświetlone na wykresie: ludność czy PKB.

Dane możemy przedstawić za pomocą wykresu kołowego.

Dane można wyświetlić także jako wykres kolumnowy.

Dane również mogą prezentować się jako mapa drzewa (innym opisywanym już sposobem utworzenia w Excelu mapy drzewa jest dodatek Sparklines for Excel).

…bądź w taki sposób:

Wizualizacje można zapisywać oraz udostępniać.

Podsumowanie

Aplikacje Excel to z pewnością krok w dobrym kierunku. Powstają w innej technologii niż jest zbudowany Excel przez co mają znacznie większy potencjał. Najważniejsze jest jednak, czy będą efektywnie prezentować nasze dane – w przytoczonych przykładach tylko aplikacja Bing Maps wydaje się mieć uzasadnienie.

A czy Ty znasz jakąś ciekawą aplikację dla Excela 2013? Podziel się nią w komentarzu.

Czym jest wykres pociskowy?

Wykres pociskowy został stworzony przez Stephena Fewa. Dla przypomnienia, jest to taki wykres, który pokazuje poziom realizacji celu (targetu) na tle kolorowej skali, będącej jednocześnie punktem odniesienia wskazującym na poziom satysfakcji z osiągniętego wyniku. Jest to idealne rozwiązanie do stosowania w dashboardach – wykres zajmuje niewiele miejsca, ale mimo to jest przejrzysty i niesie za sobą konkretną informację.

Jak stworzyć wykres pociskowy w SfE?

W zakładce Sparklines wybieramy przycisk „Bullet”, co otworzy nam okno dialogowe:

Pierwsze pola to miejsce na wpisanie wymaganych argumentów. Measure to liczba prezentująca stopień realizacji celu (wyświetli się jako czarna pozioma linia). Target to nasz punkt odniesienia, a zostanie narysowany jako pionowa kreska na wykresie. Maxi to rozmiar naszego wykresu, czyli inaczej mówiąc liczba, na której kończy się nasza oś.

Warto teraz dodać charakterystyczne dla wykresu pociskowego tło, będące dodatkowym, poza targetem, punktem odniesienia, czyli zakresy, które pokażą poziom satysfakcji z osiągniętego wyniku. W tym celu, w kolejnych polach Good i Bad wpisujemy odpowiednie wartości.

Po uzupełnieniu tych parametrów powinniśmy otrzymać następujący obrazek:

Kolejne dwa pola dają nam możliwość ustawienia prognozy realizacji celu (Forecast, ten parametr wyświetli się nam jako cienka pozioma linia pośrodku wykresu) oraz wprowadzenia podziałki (ThickUnit):

Aby wykres był bardziej przyjazny dla oka, możemy zmienić schemat kolorów, który ma być użyty w tle. W tym celu, w polu ColorScheme, wpisujemy odpowiedni numer koloru z tabeli kodów dostępnej na stronie SfE pod adresem http://garr.dl.sourceforge.net/sourceforge/sparklinesforxl/color_codes.pdf . Co ciekawe, wybieramy jedynie główny kolor motywu, który pokaże się nam jako zakres „Bad”. Pozostałe dwa odcienie zostaną dopasowane automatycznie. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, które zaoszczędza czas spędzony na poszukiwania odpowiednich odcieni. Każda trójkolorowa kompozycja zaproponowana przez SfE wygląda estetycznie i spójnie.

Kolejne pole (Vertical) daje nam możliwość narysowania wykresu w pionie. W tym celu, należy wpisać tutaj „true”. Pole pozostawione puste lub z wpisanym „false” da nam domyślny, poziomy wykres.

Pozostałe dwa pola (ColorRange, TargetColor) dają kolejne możliwości manewru, jeśli chodzi o kolory na wykresie. Nadużywanie tych pól może jednak odbić się czkawką – pamiętajmy o tym, że wykres pociskowy z zasady jest prosty i powinien być bardzo czytelny. Wprowadzanie dodatkowych kolorów zaburzy jedynie percepcję odbiorcy.

Aby wzbogacić nasz wykres, możemy użyć jeszcze jednego narzędzia, które proponuje nam SfE, a mianowicie osi. Narysowanie osi pod wykresem daje nam dodatkowy punkt odniesienia w przypadku, gdyby podziałka z wykresu nie była wystarczającą skalą. Z wykresu kasujemy parametr ThickUnit – nie będzie nam już potrzebny. Aby dobrze dopasować oś do wykresu, użyjemy skali w procentach.

W tym celu ustawiamy się w komórce bezpośrednio pod wykresem i wybieramy z zakładki Sparklines przycisk XY:

W oknie dialogowym, które się właśnie otworzyło, wpisujemy następujące wartości:

Orientation: b (jak „Bottom”. Inne opcje to Top, Left i Right (left i Right dla osi pionowych).
Amplitude: 100 (jest to zakres naszej osi; ustawiamy 100, bo używamy skali procentowej, więc koniec osi powinien wskazywać 100%).
TextLeft, TextCenter, TextRight – tutaj wpisujemy odpowiednio 0%, 50% i 100%. Etykiety te wyświetlą się odpowiednio po lewej, na środku i po prawej stronie osi.
ThickIntervalLong, ThickIntervalMid, ThickIntervalSmall – tutaj wpisujemy odpowiednio 50, 25 i 5. Są to wartości odpowiadające odstępom między podziałką na skali. ThickIntervalLong to nasz największy interwał, wyświetlany jako czerwone kreski, pozostałe dwa to czarne kreseczki w dwóch rozmiarach.
SizeText – wpisujemy np. 6 (albo jakąkolwiek inną wartość, która odpowiada wielkości czcionki). Domyślna czcionka jest dość mała, dlatego warto ustawić tutaj jej wielkość manualnie.

Takie skonfigurowanie osi wygląda następująco:

Tym samym ukończyliśmy wykres pociskowy za pomocą dodatku SfE.

Jak stworzyć odwrócony wykres pociskowy w SfE?

Dodatek daje nam jeszcze jedną możliwość, mianowicie odwrócony wykres pociskowy. Zasada tworzenia jest identyczna, różni się on jedynie ustawieniem parametrów Good i Bad (a zatem także kolorów, które im odpowiadają). Taki wykres rysujemy wówczas, gdy naszym celem jest osiągnięcie jak najmniejszego wyniku, czyli na przykład jeśli pokazujemy koszty albo ilość reklamacji.

Aby narysować ten wykres, używamy przycisku Reverse Bullet:

Wygląda to następująco (użyliśmy tych samych parametrów, zamieniając jedynie miejscami Good i Bad):

Plik do pobrania

Tu możesz pobrać plik z wykresem pociskowym utworzonym w dodatku Sparklines for Excel.

Podziel się komentarzem

Czy wypróbowałeś już wykres pociskowy w SfE? Masz praktyczne rady dla innych? Podziel się swoimi uwagami w komentarzach.

Miniwykres liniowy z wieloma opcjami

Wykres liniowy jest pierwszym i najprostszym wykresem, który można narysować za pomocą SfE®. Tylko skoro wykres taki jest też dostępny jako wbudowany miniwykres w Excelu 2010 i nowszych, po co korzystać z dodatku SfE®, aby go narysować? Głównie ze względu na dostępność wielu dodatkowych opcji formatowania, których nie zapewnia korzystanie z samego wykresu Excelowego. Co więcej, w SfE® możemy dodać drugą, dodatkową serię danych, a także linię odniesienia.

Zacznijmy jednak od początku. Załóżmy, że chcemy narysować wykres pokazujący sprzedaż w pierwszym półroczu przez dwa regiony naszej firmy. Gromadzimy potrzebne dane w prostej tabeli:

Następnie przechodzimy do wstążki SfE® i wybieramy typ wykresu, w tym przypadku Line:

Pojawia się okno dialogowe, w którym określamy wszystkie parametry wykresu. Przypomina ono nieco okno excelowych funkcji i działa na podobnej zasadzie:

W pierwszych dwóch polach (Points1 i Points2) wpisujemy adresy serii danych, czyli w naszym wypadku odpowiednio zakresy C3:H3 i C4:H4, co daje nam następujący wynik:

Zauważcie, co pojawia się w pasku formuły (1) – przypomina to formuły funkcji excelowych i działa na takiej samej zasadzie – można edytować argumenty z poziomu paska. Jeśli natomiast chcemy znowu otworzyć okno dialogowe, aby wprowadzić kolejne parametry wykresu, wystarczy kliknąć na przycisk „Wstaw funkcję” (zaznaczony na powyższym rysunku cyfrą 2). Zwróćcie też uwagę, co pojawia się w polu nazwy (3) – każdy wykres narysowany za pomocą SfE® automatycznie zostanie nazwany w ten sposób, czyli frazą „Sprk” oraz oznaczeniem adresu komórki, w której się znajduje (w tym przypadku R6C9, czyli row 6, column 9, co odsyła nas do komórki I6).

Uwaga: przykładowy wykres, na którym pracujemy w niniejszym artykule, celowo został umieszczony w znacznie powiększonej komórce tak, aby lepiej były widoczne wszystkie możliwe opcje jego modyfikacji. W docelowych dashboardach i raportach zachęcamy oczywiście do stosowania miniwykresów w takim rozmiarze, jaki będzie najbardziej użyteczny i przejrzysty. Celowo też prezentujemy tutaj wszystkie możliwe modyfikacje wykresu, tak, aby w pełni zaprezentować możliwości SfE®. Dobór docelowych elementów wykresu zależy oczywiście od tego, co dany wykres ma przedstawiać, zgodnie ze współczynnikiem dane/atrament.

Pole Points1 jest jedynym wymaganym polem, które należy uzupełnić, aby SfE® narysował nam wykres. Wszystkie pozostałe pola są opcjonalne. Przyjrzyjmy się teraz argumentom, które pomogą nam sformatować wykres.

Jak sformatować wykres liniowy?

Kolejnymi polami, które możemy edytować w oknie dialogowym wykresu, są pola Mini i Maxi. Służą one do określenia minimalnej i maksymalnej wartości, które ma pokazywać nasz wykres, czyli odpowiadają zakresowi ukrytej osi. Co ciekawe, nie da się za pomocą tych argumentów przyciąć wykresu w ten sposób, żeby pokazywał zakres mniejszy, niż podane przez nas liczby. Można tylko rozszerzyć perspektywę:

Jeśli pola Mini i Maxi zostaną pozostawione puste, wykres automatycznie dopasuje się do zakresu pokazywanych liczb.

Do naszego wykresu możemy też dodać linię odniesienia, wpisując w pole Hline odpowiednią wartość. Załóżmy, że chcemy, aby ta linia pokazywała średnią wartość sprzedaży. Wystarczy odniesienie do adresu komórki, która nam tę średnią wyliczy:

Na wykresie pojawiła się czerwona linia, która odpowiada policzonej w komórce C5 średniej. Zwróćcie uwagę, w jaki sposób zmienia się formuła – kolejne argumenty są oddzielone średnikami. Średniki wyznaczają też puste miejsca pozostawione w polach Mini i Maxi.

Kolejna opcja formatowania wykresu to określenie „normality zone”, czyli zakresu, który chcemy wyróżnić innym tłem. Robimy to za pomocą pól MinZone i MaxZone w oknie dialogowym (bądź edytując formułę wykresu w pasku formuły, pamiętając o średnikach). W naszym przykładzie załóżmy, że chcemy wykorzystać tę opcję do podkreślenia średniej. Określmy więc „normality zone” jako zakres od średnia-1 do średnia+1, znów wykorzystując odwołanie do konkretnych komórek. Wykres wygląda teraz tak:

Do wykresu możemy również dodać znaczniki (podobną funkcję oferuje wbudowany excelowy sparkline). Aby to zrobić, w oknie dialogowym edytujemy pole Tags, wpisując tam liczbę od 1 do 9, oznaczającą wariant, którego chcemy użyć. Twórca przewidział następujące warianty:
1 – oznaczenie maksymalnego i minimalnego punktu wykresu
2 – oznaczenie pierwszego i ostatniego punktu wykresu
3 – wariant 1 i 2 jednocześnie
4 – oznaczenie wszystkich punktów jednym kolorem
5 – oznaczenie wszystkich punktów, z czego ostatni i pierwszy są w innym kolorze
6 – oznaczenie wszystkich punktów, z wyróżnieniem minimalnego i maksymalnego punktu
7 – same punkty, bez linii
8 – oznaczenie tylko ostatnich punktów
9 – oznaczenie tylko pierwszych punktów

W następnym kroku możemy określić kolory linii na naszym wykresie, jeśli chcemy, aby były one inne, niż domyślny granatowy i czarny. Aby to zrobić, musimy zerknąć do pliku z kodami kolorów, dostępnego na stronie projektu i pod adresem http://garr.dl.sourceforge.net/sourceforge/sparklinesforxl/color_codes.pdf. Na sześciu stronach mamy tam podane przeróżne kolory, wraz z kodami, które wystarczy skopiować do odpowiedniego pola (ColorLine1 i ColorLine2) w oknie dialogowym wykresu:

Formuła poszerza nam się o kolejne argumenty, a wykres zmienia kolory.

Kolejny argument pozwala na określenie, jak ma się zachować wykres, jeśli nasze dane nie są ciągłe i występują między nimi puste miejsca. Tutaj twórca przewidział 3 warianty:
0 – nie łącz punktów i zostaw puste miejsce;
1 – połącz punkty linią ciągłą;
2 – połącz punkty linią przerywaną.

Następne dwa pola w oknie dialogowym wykresu pozwalają nam określić kolor punktów maksymalnych i minimalnych na wykresie, jeśli chcemy aby były inne, niż domyślne (niebieski i czerwony). Postępujemy tutaj analogicznie, jak przy określaniu koloru linii, czyli wybieramy kolor z tabeli kodów.

Kolejna grupa argumentów dotyczy zaznaczania na wykresie interwałów czasowych za pomocą szarych pól. Załóżmy, że na naszym wykresie chcemy odróżnić od siebie poszczególne miesiące. W tym celu w trzy kolejne pola musimy wpisać odpowiednie wartości. I tak, w pole ShadedStart wpisujemy liczbę, która określa ilość punktów danych przed szarym polem (w naszym przypadku 0, jeśli chcemy, aby już pierwszy miesiąc był szary); w pole ShadedWidth wpisujemy liczbę, która określa szerokość szarego pola w ilości punktów danych (w naszym przypadku 1, bo chcemy, aby szare pole obejmowało 1 miesiąc); a w pole TransparentWidth wpisujemy liczbę, która określa szerokość pomiędzy szarymi polami, również wyrażoną w ilości punktów danych (czyli w naszym przypadku również 1). Wykres wygląda teraz następująco:

SfE® pozwala także na wstawienie w dowolnym miejscu pionowej linii, którą możemy wyróżnić jakiś punkt na wykresie. W tym celu w pole MarkPosition wpisujemy liczbę, która określi pozycję naszej linii w poziomie (jeśli w przykładzie chcielibyśmy zaznaczyć np. luty, wtedy byłaby to liczba 2).

Kolejną opcją dostępną dla wykresu liniowego w SfE® jest lustrzane odbicie. Jeśli chcemy, żeby wykres wyświetlał dane w odwrotnej kolejności, w pole MirrorDisplay wpisujemy 1.

Następne cztery pola pozwalają na umieszczenie na wykresie etykiety. Biorąc pod uwagę pierwotne założenia sparklines, które mówią o jego miniaturowej wielkości, umieszczanie etykiety wydaje się zadaniem dość karkołomnym, jednak przyjrzyjmy się i tej opcji, skoro taką możliwość daje nam SfE®.

W polu TxtLabel umieszczamy tekst naszej etykiety (może to być również odniesienie do komórki z tekstem), następnie w polu PlaceLabel określamy pozycję etykiety na wykresie. Mamy do wyboru dziewięć możliwości:
TR (top right) – na górze po prawej
TC (top center) – na górze po środku
TL (top left) – na górze po lewej
CR (center right) – na środku po prawej
CC (center center) – na środku
CL (center left) – na środku po lewej
BR (bottom right) – na dole po prawej
BC (bottom center) – na dole po środku
BL (bottom left) – na dole po lewej

Oprócz tego, możemy jeszcze określić, jakiego rozmiaru ma być czcionka etykiety (wpisujemy odpowiednią cyfrę odpowiadającą rozmiarowi w pole SizeLabel) oraz to, w jakim czcionka ma być kolorze (tu znowu używamy tabeli kolorów, wpisując odpowiedni kod w pole ColorLabel).

Ostatnie dwa pola w oknie dialogowym dają nam możliwość określenia grubości linii naszego wykresu. W polu LinesWeight określamy za pomocą liczby grubość głównych linii, a w polu HLineWeight grubość linii odniesienia. W obu przypadkach możemy użyć miejsc po przecinku, aby bardziej precyzyjnie wskazać ten parametr.

Tym sposobem przeszliśmy przez wszystkie możliwości, jakie oferuje SfE® w zakresie modyfikacji wykresu liniowego – wykresu przebiegu w czasie. W kolejnym odcinku tego cyklu przyjrzymy się wykresowi pociskowemu.

Plik do pobrania

Tu możesz pobrać wykres liniowy utworzony z dodatkiem Sparklines for Excel.

Wykresy, które mają być iskrą (ang. spark)

Pojęcie sparklines stworzył w 2004 roku Edward Tufte, określając jego mianem małe, proste wykresy wielkości tekstu, prezentowane w kontekście innych danych. Co je wyróżnia? Przede wszystkim prostota, zazwyczaj brak osi i miniaturowa wielkość. Typowy sparkline jest wysokości linijki tekstu i nie można odczytać z niego wartości liczbowych, jest używany po to, aby pokazać trend i jego historię, bez zbędnych ozdobników.

Rok później, ekspert wizualizacji danych Stephen Few opracowuje wykres pociskowy (ang. bullet graph), jako alternatywę dla różnego rodzaju liczników i mierników, prezentujących dane w sposób chaotyczny i na dużej przestrzeni. Jego wykres jest niejako kontynuacją dzieła Edwarda Tufte’a.

Oba te rozwiązania, jak i wiele innych typów wykresów, nie były jednak łatwo dostępne dla użytkowników Excela aż do czasu, kiedy to w 2008 powstał open-source’owy dodatek Sparklines for Excel®, autorstwa Fabrice’a Rimlingera, który pozwala na tworzenie aż 21 różnych typów miniwykresów dla potrzeb lepszej wizualizacji danych. Bez tego dodatku tworzenie miniwykresów w Excelu było bardzo skomplikowane i wymagało sporej gimnastyki. O tym, jak stworzyć wykres pociskowy bez Sparklines for Excel®, pisaliśmy już w tym artykule.

Co ciekawe, dwa lata później funkcja tworzenia miniwykresów została włączona do Excela 2010, a Microsoft zarejestrował Sparklines jako swój znak towarowy, pomimo, że twórcą tego pojęcia był Edward Tufte. Warto jednak pamiętać, że dodatek stworzony przez Rimlingera posiada więcej opcji, niż wbudowana funkcjonalność Sparklines (Wykresów przebiegu w czasie), zatem przyda się on również użytkownikom Excela 2010 i nowszych.

Po co mi kolejny dodatek?

Dodatek umożliwia tworzenie w Excelu efektywnych dashboardów menedżerskich, łącząc układ tabelaryczny arkusza z wieloma typami wykresów. Na pytanie „Po co mi kolejny dodatek?”, najlepiej odpowiada poniższa galeria.

Czym różni się Sparklines for Excel® od Sparklines w Excelu?

Przede wszystkim, żeby korzystać ze Sparklines w Excelu (w polskiej wersji nazwanych wykresami przebiegu w czasie, dostępnych na wstążce Wstawianie), nie trzeba nic dodatkowo instalować – funkcjonalność jest wbudowana w wersji 2010 i nowszych. Szybko też można taki wykres sformatować za pomocą dostępnych bezpośrednio na wstążce opcji.

W porównaniu do Sparklines for Excel®, możliwości są tutaj jednak mniej niż podstawowe. Excel proponuje nam 3 typy wykresów (liniowy, kolumnowy, zysk/strata), podczas gdy SfE® aż siedem razy więcej (a ich liczba rośnie, gdyż dodatek jest cały czas rozwijany). Więcej jest też dodatkowych opcji formatowania wykresów, np. linie odniesienia w wykresach liniowych, punkty maksymalne i minimalne. Sam wykres natomiast edytujemy bezpośrednio w komórce, zmieniając formułę.

SfE® różni się też mechanizmem działania, ponieważ bazuje na VBA. Arkusz ze Sparklines będzie więc zawierał makra. Co ciekawe, od strony technicznej, dodatek nie tworzy wykresów, a obiekty, które poddają się formatowaniu tak, jak inne kształty narysowane w Excelu.

Zasadniczym minusem dodatku Sparklines for Excel® jest to, że odbiorca również musi go zainstalować, aby wykresy wyświetlały się prawidłowo. Jeśli więc pragniemy zaprezentować dashboard oparty na SfE® szerszej publiczności i nie mamy pewności, że wszyscy mają zainstalowany ten dodatek, musimy ratować się print-screenami z oryginalnego arkusza albo zapisaniem dashboardu w postaci pliku .pdf. Bardziej zaawansowani użytkownicy mogą również próbować eksportować obiekty stworzone w SfE® za pomocą kodowania VBA.

Gdzie znaleźć ten dodatek i jak go zainstalować?

Strona projektu znajduje się pod adresem http://sparklines-excel.blogspot.com/. Znajdziemy tam najnowsze informacje o dodatku, a także jego wszystkie dostępne wersje, łącznie z instrukcją użytkowania oraz mapą kolorów, niezbędną do rysowania wykresów za pomocą tego dodatku.

Aktualnie dostępne są wersje dla użytkowników Excela 2003, 2007 i 2010. Wersja 2007&2010 działa również dla Excela 2013.

Korzystając z linku podanego na stronie, wybieramy wersję 2007&2010:

Zapisujemy plik na dysku, po czym otwieramy Excela i z menu Plik wybieramy Opcje>Dodatki, a następnie na samym dole okna Zarządzaj:

Otwiera nam się okno Dodatki. Klikamy na Przeglądaj, po czym z wybranej lokalizacji wybieramy zapisany uprzednio plik:

SfE® pojawia się jako dostępny dodatek, wystarczy go teraz zaznaczyć, aby rozpocząć korzystanie z niego:

Po aktywowaniu dodatku, pojawia nam się dodatkowa wstążka Sparklines, która wygląda tak:

Poszczególne typy wykresów działają trochę podobnie do funkcji. Kiedy klikniemy na dany typ, pojawia nam się okno dialogowe, gotowe do wprowadzenia argumentów:

Nie ma niestety dostępu do pomocy z poziomu Excela. Do tworzenia wykresów niezbędne będzie więc zagłębienie się w instrukcję użytkowania, gdzie dokładnie opisane są wszystkie możliwe argumenty albo zapoznanie się z kolejnymi wpisami, w których przejdziemy przez poszczególne typy wykresów w tym dodatku.